دشمنان عجیب و غیرمنتظره وای‌فای!

به نقل از بی‌بی‌سی، الکس هیلز از پیشگامان این حوزه است. او از نخستین افرادی در جهان بود که با چالش‌های برقراری و حفظ اتصال وای‌فای دست‌وپنجه نرم کرد.

در سال ۱۹۹۳، زمانی که استاد دانشگاه کارنگی ملون در آمریکا بود، رهبری گروهی را بر عهده داشت که یکی از نخستین شبکه‌های بزرگ وای‌فای را راه‌اندازی کرد.

هیلز داستان این تجربه را در کتاب خود با عنوان «وای‌فای و بدجنس‌های امواج رادیویی» روایت می‌کند. اما منظور او از «بدجنس‌ها» گروهی نامنظم از پیشگامان اینترنت نیست؛ بلکه این نامی است که برای عواملی که مانع عملکرد روان و بدون اختلال وای‌فای می‌شوند، برگزیده است.

ممکن است خانه شما نیز پر از همین «بدجنس‌ها» باشد؛ عواملی که تمام تلاش خود را می‌کنند تا اتصال اینترنت شما را مختل کنند. برخی از این مزاحم‌ها کاملا قابل انتظار هستند، مانند دیوارهای ضخیم. اما برخی دیگر آن‌قدر عجیب‌اند که شاید هرگز به ذهن‌تان نرسیده باشند.

شناسایی این عوامل مزاحم می‌تواند به رفع مشکل اتصال شما کمک کند و حتی نگاهتان را به یکی از مهم‌ترین فناوری‌های زندگی روزمره تغییر دهد.

مایکروویو

برای ۱۷ سال، سیگنال‌های رادیویی مرموز، اخترشناسان استرالیا را سردرگم کرده بود. برخی، شراره‌های خورشیدی را مقصر می‌دانستند و عده‌ای از مردم نیز به موجودات فضایی مشکوک بودند. اما سرانجام مشخص شد عامل اصلی بسیار نزدیک‌تر از آن چیزی است که تصور می‌شد؛ تلسکوپ آن‌ها وقت ناهار، پالس‌های انرژی ساطع‌ شده از مایکروویو دفتر کار را دریافت می‌کرد.

البته تلسکوپ‌ها تنها فناوری‌هایی نیستند که در برابر تداخل ناشی از مایکروویو آسیب‌پذیرند. این دستگاه‌ها می‌توانند عملکرد شبکه وای‌فای شما را نیز مختل کنند.

وای‌فای، مانند بیشتر فناوری‌های ارتباطات بی‌سیم، اطلاعات را از طریق امواج رادیویی منتقل می‌کند. دولت‌ها بیشتر باندهای فرکانسی رادیویی را برای کاربردهای مشخصی مانند ارتباطات نیروهای انتظامی، کنترل ترافیک هوایی و ایستگاه‌های رادیویی AM و FM اختصاص می‌دهند، اما برخی از این فرکانس‌ها برای استفاده عمومی و بدون نیاز به دریافت مجوز در دسترس هستند.

برای نمونه، فرکانس ۲.۴ گیگاهرتز یکی از رایج‌ترین باندهای مورد استفاده شبکه‌های وای‌فای و دستگاه‌های بلوتوث است. جالب اینکه مایکروویو نیز برای گرم کردن غذا از همین فرکانس استفاده می‌کند.

اجاق‌های مایکروویو به گونه‌ای طراحی شده‌اند که امواج مورد استفاده برای گرم کردن غذا را در داخل دستگاه نگه دارند. اما هیلز می‌گوید اگر مایکروویو قدیمی و فرسوده‌ای داشته باشید یا پیش از پایان کار دستگاه، درِ آن را باز کنید، ممکن است این امواج با سیگنال وای‌فای شما تداخل پیدا کنند.

هیلز می‌گوید: این یکی از مهم‌ترین منابع تداخلی است که معمولا درباره آن صحبت می‌شود. به گفته او، نشت امواج از چراغ‌های فلورسنت یا سامانه جرقه‌زنی خودروها نیز می‌تواند همین مشکل را ایجاد کند.

او می‌افزاید: امروزه مایکروویوها نسبت به گذشته کمتر دردسرساز هستند، زیرا طراحی آن‌ها بهبود یافته و شبکه‌های وای‌فای نیز می‌توانند به جای فرکانس ۲.۴ گیگاهرتز، روی باند ۵ گیگاهرتز کار کنند. با این حال، اگر از تجهیزات قدیمی وای‌فای یا یک مایکروویو فرسوده استفاده می‌کنید، حتی یخ‌زدایی یک غذای آماده هم می‌تواند اتصال اینترنت شما را مختل کند.

آکواریوم‌ها

اگر در خانه حیوانات آبزی نگهداری می‌کنید، ممکن است همین موضوع برای شبکه وای‌فای شما دردسرساز شود.

هیلز می‌گوید: سیگنال رادیویی به‌طور طبیعی هرچه مسافت بیشتری را طی کند، ضعیف‌تر می‌شود. اما گاهی از میان جسمی عبور می‌کند که باعث تضعیف بیشتر سیگنال می‌شود. ما به این پدیده سایه‌اندازی (Shadowing) می‌گوییم.

وای‌فای و آب سازگاری چندانی با یکدیگر ندارند. یکی از دلایل این است که مولکول‌های آب می‌توانند مانند آهنرباهای بسیار کوچکی عمل کنند که بخشی از انرژی امواج رادیویی را جذب می‌کنند. بنابراین اگر بین روتر و دستگاه شما یک آکواریوم قرار داشته باشد، ممکن است ناحیه‌ای بدون پوشش یا با سیگنال بسیار ضعیف وای‌فای ایجاد شود.

هیلز می‌گوید پدیده «سایه‌اندازی» بزرگ‌ترین مشکلی است که کاربران شبکه‌های وای‌فای با آن مواجه هستند و این موضوع فقط به آکواریوم‌ها محدود نمی‌شود.

امواج رادیویی می‌توانند نسبتا به‌ راحتی از برخی مواد مانند چوب و دیوارهای گچی عبور کنند، اما اگر دیوارهای خانه از مصالح متراکمی مانند آجر یا بتن ساخته شده باشند، عبور سیگنال بسیار دشوارتر خواهد بود.

هیلز می‌گوید: یک خط مستقیم بین روتر و دستگاهی که می‌خواهید به اینترنت متصل شود، تصور کنید. سیگنال می‌تواند در اتاق بازتاب پیدا کند و مسیرهای دیگری را برای عبور از موانع بیابد، اما هرچه موانع بیشتری در این مسیر وجود داشته باشد، رسیدن سیگنال دشوارتر می‌شود.

کاهش فاصله میان روتر و دستگاه نیز به بهبود عملکرد وای‌فای کمک می‌کند. قرار دادن روتر در نقطه‌ای مرکزی از خانه و تا حد امکان در ارتفاع بالاتر، از نخستین اقداماتی است که می‌تواند کیفیت پوشش شبکه را افزایش دهد.

اگر این راهکارها کافی نبود، می‌توانید از تقویت‌کننده وای‌فای (Wi-Fi Extender) برای افزایش برد سیگنال استفاده کنید یا روتر خود را با یک شبکه مش (Mesh Network) جایگزین کنید؛ سیستمی که با استفاده از چند دستگاه کوچک، پوشش وای‌فای را در سراسر خانه توزیع می‌کند. به این ترتیب، دیگر نیازی نیست برای بهبود اینترنت، آکواریوم را جابه‌جا کنید یا مزاحم ماهی‌های بیچاره شوید.

زمستان

باران معمولا نباید باعث اختلال در وای‌فای شما شود، مگر اینکه از شبکه‌ای استفاده کنید که در ساختمان دیگری قرار دارد و ارتباط آن از طریق فضای باز برقرار می‌شود. اما زمانی که شرایط جوی بسیار نامساعد شود، ممکن است مشکلات جدی ایجاد شود.

بارش برف می‌تواند زیرساخت‌های ارتباطی یک خانه، یک محله یا حتی یک شهر را از کار بیندازد؛ چه سرمای شدید به بخش‌های فلزی کابل‌ها آسیب برساند و چه انباشته شدن برف، سیگنال‌های ماهواره‌ای را مسدود کند.

گرمای شدید نیز می‌تواند مشکلات مشابهی ایجاد کند. حتی اگر خود شرایط آب‌وهوایی مستقیما باعث اختلال نشود، زمانی که همه اعضای خانواده به دلیل ماندن در خانه هم‌زمان مشغول تماشای ویدئو در یوتیوب باشند، شبکه ممکن است به دلیل افزایش ترافیک کند شود.

این یعنی اختلال در دسترسی به محتوای آنلاین، شاید یکی دیگر از پیامدهای تغییرات اقلیمی باشد. راه‌حل چیست؟ افزون بر انجام سهم خود برای حفاظت از محیط‌زیست، می‌توانید از شرکت‌های مخابراتی و مسئولان محلی بخواهید با اجرای اقدامات پیشگیرانه، زیرساخت‌های ارتباطی را در برابر شرایط جوی مقاوم‌تر کنند.

اما الکس هیلز این روزها در آلاسکا زندگی می‌کند؛ جایی که بخش بزرگی از دوران حرفه‌ای خود را صرف کمک به اتصال شهرها و روستاهای دورافتاده به اینترنت کرده است.

خدمات اینترنت ماهواره‌ای این ماموریت را بسیار آسان‌تر کرده‌اند، اما آن‌ها نیز «بدجنس‌های» مخصوص به خود را دارند؛ عواملی که می‌توانند عملکرد ارتباطات بی‌سیم را مختل کنند.

هیلز می‌گوید گاهی اوقات، زمانی که کولاک، دیش ماهواره‌ای را زیر لایه‌ای از برف دفن می‌کند، چاره‌ای جز برداشتن بیل و پاک کردن برف از روی آن نخواهید داشت.