شیر پاکتی؛ ماندگار اما بی‌خاصیت؟

محمدرضا وفا، متخصص تغذیه و استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران، در گفتگو با رادیو سلامت تاکید کرد: طبق استانداردهای ملی و پروتکل‌های سخت‌گیرانه تولید، افزودن هرگونه ماده افزودنی یا نگهدارنده به شیر به شدت ممنوع است.

وی تصریح کرد: محصولات موجود در بازار، از جمله شیرهای با ماندگاری طولانی، فاقد هرگونه ماده افزودنی غیرمجاز هستند و آنچه مردم به عنوان ماندگاری طولانی مشاهده می‌کنند، نتیجه مستقیم دانش روز در حوزه تکنولوژی فرآوری است.

وفا در ادامه، تفاوت میان شیر پاستوریزه و شیر استریلیزه یا همان یو اچ تی را توضیح داد و بیان کرد: شیرهای پاستوریزه با طی کردن یک فرآیند حرارتی ملایم، تنها برای از بین بردن برخی از میکروب‌های فعال آماده مصرف می‌شوند و به همین دلیل حتماً باید در دمای یخچال بین سه تا پنج درجه سانتی‌گراد نگهداری شده و حداکثر تا ۴۸ ساعت پس از تولید مورد استفاده قرار گیرند.

وی در مورد شیرهای استریلیزه، توضیح داد: این محصولات از فرآیند حرارت‌دهی فوق‌العاده بالا که حدود ۱۴۰ درجه سانتی‌گراد است، برای مدت بسیار کوتاهی استفاده می‌کنند. این شوک حرارتی سریع باعث می‌شود که تمامی میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا و حتی هاگ‌های بسیار مقاوم باکتریایی به طور کامل از بین بروند.

این متخصص تغذیه، نقش حیاتی بسته‌بندی در حفظ سلامت این محصولات را مورد توجه قرار داد و گفت: شیرهای استریلیزه از فناوری‌های بسیار پیشرفته‌ای نظیر بسته‌بندی‌های هفت‌لایه بهره می‌برند که از ورود نور و اکسیژن به داخل محصول جلوگیری می‌کند. همین ترکیب هوشمندانه میان فرآوری حرارتی بالا و بسته‌بندی پیشرفته است که باعث می‌شود شیرهای استریلیزه تا مدت سه الی شش ماه در دمای محیط بدون نیاز به یخچال ماندگاری داشته باشند.

استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران هشدار داد: پس از باز شدن درب بسته‌بندی، این محافظت چندلایه از بین می‌رود و از همان لحظه، شیر باید مانند شیر پاستوریزه در یخچال نگهداری شده و ظرف ۴۸ساعت مصرف شود.

وفا تأکید کرد: تفاوت اصلی میان انواع شیر موجود در بازار، تنها در نوع فرآوری و تکنولوژی بسته‌بندی آنها نهفته است و این تفاوت‌ها به معنای کاهش ارزش تغذیه‌ای یا آسیب به خواص اصلی شیر نیست.

وی اطمینان داد که کیفیت و سلامت این محصولات تحت نظارت‌های دقیق تضمین می‌شود و مردم می‌توانند با اعتماد به سیستم‌های استاندارد، از این محصولات برای تأمین نیازهای تغذیه‌ای خود استفاده کنند.