یادبود اولین قدم بر سطح ماه

به نقل از نشنال تودی، اگرچه روز اکتشاف فضایی معمولاً یک تعطیلات بزرگ نیست، اما بسیاری از مؤسسات آموزشی، موزه‌های علمی و سازمان‌های مرتبط با فضا، برنامه‌ها و تخفیف‌های ویژه‌ای را ارائه می‌دهند. خرده‌فروشان آنلاین ممکن است به مناسبت این روز، تخفیف‌هایی را برای تلسکوپ‌ها، لباس‌هایی با تم فضایی یا کتاب‌هایی درباره نجوم ارائه دهند. شرکت‌های هوافضا مانند «اسپیس‌ایکس»(SpaceX) و «بلو اوریجین»(Blue Origin) اغلب از این روز برای برجسته کردن جدیدترین پیشرفت‌ها و فعالیت‌های آموزشی خود استفاده می‌کنند.

۱. ناسا

«اداره ملی هوانوردی و فضا» که در سال ۱۹۵۸ تأسیس شد، آژانس دولتی آمریکا است که مسئولیت برنامه فضایی غیرنظامی و تحقیقات هوانوردی و هوافضا را بر عهده دارد. ناسا ماموریت‌های تاریخ‌ساز متعددی را رهبری کرده است که از جمله آنها می‌توان به فرودهای «آپولو»(Apollo) روی ماه و نشستن مریخ‌نوردها روی سیاره سرخ اشاره کرد.

۲. اسپیس‌ایکس

شرکت اسپیس‌ایکس که در سال ۲۰۰۲ توسط «ایلان ماسک»(Elon Musk) تأسیس شد، موشک‌ها و فضاپیماهای پیشرفته را طراحی، تولید و پرتاب می‌کند. هدف این شرکت، ایجاد تحول بزرگی در فناوری فضایی است و هدف نهایی آن فراهم کردن امکان زندگی انسان‌ها در سیارات دیگر است.

۳. بلو اوریجین

شرکت بلو اوریجین که در سال ۲۰۰۰ توسط «جف بزوس»(Jeff Bezos) تأسیس شد، یک شرکت تولیدکننده صنایع هوافضا و خدمات پرواز فضایی زیرمداری با بودجه خصوصی آمریکا است. این شرکت در حال توسعه فناوری‌هایی برای فراهم کردن دسترسی خصوصی انسان به فضا با تمرکز بر پرتابگرهای قابل استفاده مجدد است.

۴. بوئینگ

شرکت چندملیتی «بوئینگ»(Boeing) که در سال ۱۹۱۶ توسط «ویلیام بوئینگ»(William Boeing) تأسیس شد، این شرکت هواپیما، بالگرد، موشک، ماهواره، تجهیزات مخابراتی و موشک را در سراسر جهان طراحی و تولید می‌کند و به فروش می‌رساند. بوئینگ برای دهه‌ها پیمانکار کلیدی برنامه‌های پرواز فضایی سرنشین‌دار ناسا بوده است.

۵. نشنال جئوگرافیک

«انجمن نشنال جئوگرافیک»(National Geographic Society) که در سال ۱۸۸۸ تأسیس شد، یکی از بزرگترین سازمان‌های علمی و آموزشی غیرانتفاعی جهان است. این انجمن، مجله نشنال جئوگرافیک را منتشر می‌کند و محتوای گسترده‌ای را درباره علم، اکتشاف و جهان طبیعی از جمله فضا تولید می‌کند.

۶. موزه ملی هوافضای اسمیتسونیان

«موزه ملی هوافضای اسمیتسونیان»(Smithsonian National Air and Space Museum) در واشنگتن دی‌سی که بخشی از موسسه اسمیتسونیان به شمار می‌رود، بزرگترین مجموعه هواپیماها و فضاپیماهای تاریخی جهان را در خود جای داده است. این موزه به عنوان یک مرکز حیاتی برای پژوهش درباره تاریخ، علم و فناوری هوانوردی و پروازهای فضایی عمل می‌کند.

۷. لگو

شرکت «لگو»(LEGO) که در سال ۱۹۳۲ توسط «اوله کرک کریستینسن»(Ole Kirk Christiansen) در دانمارک تأسیس شد، به دلیل قطعات پلاستیکی به‌هم‌پیوسته خود مشهور است. این شرکت با ارائه مجموعه‌های پرطرفدار با مضمون فضایی و همکاری با ناسا الهام‌بخش تعداد بی‌شماری از مهندسان و فضانوردان آینده‌ است.

قهرمان روز اکتشاف فضایی

«نیل آرمسترانگ»(Neil Armstrong)، فضانورد آمریکایی اولین انسانی بود که روی ماه قدم گذاشت. آرمسترانگ در ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۹ در جریان مأموریت آپولو ۱۱ گام مشهور خود را روی سطح ماه گذاشت و این جمله نمادین را بر زبان آورد: «این یک گام کوچک برای یک انسان و یک جهش بزرگ برای بشریت است». روحیه پیشگامانه او به نسلی الهام بخشید تا به ستاره‌ها نگاه کنند.

در ۱۶ ژوئیه ۱۹۶۹، مأموریت آپولو ۱۱ ناسا از مرکز فضایی کندی در فلوریدا پرتاب شد. سه فضانورد در این موشک حضور داشتند که عبارت بودند از نیل آرمسترانگ، «ادوین ‘باز’ آلدرین»(Edwin ‘Buzz’ Aldrin) و «مایکل کالینز»(Michael Collins). ساعت ۱۳:۴۶ روز ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۹، ماژول ماه‌نشین که با نام مستعار «عقاب»(Eagle) شناخته می‌شد و تنها آلدرین و آرمسترانگ را حمل می‌کرد، از ماژول فرماندهی که کالینز در آن قرار داشت، جدا شد.

دقیقاً ساعت ۲۲:۵۶ آن روز، آرمسترانگ به اولین انسانی تبدیل شد که روی ماه گام گذاشت. ۱۹ دقیقه بعد، آلدرین نیز پا روی سطح ماه گذاشت.

به نقل از نشنال اسپیس سوسایتی، اولین فرود تاریخ‌ساز انسان و قدم گذاشتن روی سطح یک جرم آسمانی دیگر، چیزی را که زمانی موضوعی برای داستان‌های علمی-تخیلی بود، به یک واقعیت الهام‌بخش و شگفت‌انگیز تبدیل کرد. فرستادن فضانوردان به ماه، ماهیت خلاق بشر را آشکار ساخت.

بازیگران اصلی جهانی در حوزه اکتشاف فضایی

به نقل از وب‌سایت دانشکده هاروارد کندی، اولین رقابت فضایی، رقابت بین آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی بود. امروزه، آمریکا و چین رقبای اصلی برای تسلط بر فضا هستند و روسیه به نقشی مهم اما فرعی تقلیل یافته است. اگرچه آژانس فضایی اروپا، هند و ژاپن ممکن است از نظر کلی قابلیت‌ها یا بودجه فضایی با آمریکا و چین برابری نکنند، اما هر یک از آنها به طور منحصربه‌فردی بر چشم‌انداز فضایی جهان تأثیر می‌گذارند.

۱. اروپا. اتحادیه اروپا و آژانس فضایی اروپا خود را به عنوان تنظیم‌کننده و تعیین‌کننده استاندارد تثبیت کرده‌اند؛ به ویژه از طریق «مقررات عمومی حفاظت از داده‌ها» که بر داده‌های ماهواره‌ای تأثیر می‌گذارند، پیش‌نویس «قانون فضایی اتحادیه اروپا» و توسعه «سیستم مسیریابی ماهواره‌ای گالیله» که به عنوان جایگزینی برای سیستم GPS آمریکا به کاربران غیرنظامی و دولتی در سراسر جهان خدمت‌رسانی می‌کند. علاوه بر این، آژانس فضایی اروپا از طریق برنامه «رصد زمین کوپرنیک» که داده‌های حیاتی را درباره تغییرات زیست‌محیطی جهان ارائه می‌دهد، در نظارت بر آب و هوا پیشرو است.

۲. هند. «سازمان تحقیقات فضایی هند»(ISRO) با ماموریت‌های بسیار مقرون‌به‌صرفه به نقاط عطف مهمی دست یافته است. از جمله این ماموریت‌ها می‌توان به «ماموریت مدارگرد مریخ» یا «مانگالیان»(Mangalyaan) و فرود موفقیت‌آمیز ماه‌نشین «چاندرایان-۳»(Chandrayaan-3) اشاره کرد که نشان‌دهنده پیشرفت روزافزون فناوری هند بود. هند در سال ۲۰۲۵ با موفقیت یک مانور اتصال در مدار را انجام داد که مانوری پیشرفته بود و پیشتر فقط آمریکا، چین و روسیه آن را انجام داده بودند. این مانور، قابلیت‌های فزاینده سازمان تحقیقات فضایی هند در عملیات فضایی را بیش از پیش برجسته کرد.

۳. ژاپن. «آژانس اکتشافات هوافضای ژاپن»(JAXA)، فناوری‌های پیشرفته‌ای را در حوزه رباتیک فضایی و فرودهای دقیق ارائه می‌دهد. ماموریت «هایابوسا ۲»(Hayabusa2) این آژانس، موادی را از سیارک «ریوگو»(Ryugu) به زمین آورد و «فرودگر هوشمند بررسی ماه»(SLIM) دقیق‌ترین فرود قمری تا به امروز را به نمایش گذاشت.

 سایر کشورهای نوظهور در حوزه فضا به طور فزاینده‌ای در حال شکل‌دهی به چشم‌انداز رقابتی بین آمریکا و چین هستند. کشورهایی مانند امارات متحده عربی، کره جنوبی و برزیل در کنار سایر کشورها با بهره‌گیری از ترکیب سرمایه‌گذاری‌های هدفمند، مشارکت‌های بین‌المللی و چارچوب‌های قانونی یا نظارتی مترقی، نقش‌های تأثیرگذاری را برای خود ایجاد می‌کنند.

شرکت‌های خصوصی اکنون معماران مشترک فضا هستند. تغییر فضا از محیط تحت سلطه دولت به فضای تجاری، قابلیت‌های جدید و همچنین، نقاط آسیب‌پذیری جدیدی را ایجاد کرده است.

اسپیس‌ایکس، بلو اوریجین، «سیرا اسپیس»(Sierra Space) و شرکت‌های دیگر تنها به عنوان پیمانکاران مجری برنامه‌های دولت آمریکا عمل نمی‌کنند، بلکه در حال طراحی منظومه‌های فضایی، وسایل نقلیه فضایی، زیستگاه‌ها و خدماتی هستند که دسترسی جهانی به فضا را شکل می‌دهند.

شرکت‌های تجاری اکنون قابلیت‌هایی را در اختیار دارند که زمانی منحصراً متعلق به دولت‌ها بود. مجموعه وسیع‌تری از کشورها در حال اجرای برنامه‌های فضایی هستند و جاه‌طلبی‌های آنها فراتر از برافراشتن پرچم است. فعالیت‌ها درباره قطب جنوب ماه، مریخ، شبکه‌های بزرگ ماهواره‌ای، مراکز داده مداری و استخراج منابع فضایی، همگی به طور هم‌زمان در حال انجام شدن هستند.