درگذشت ایرج پهلوان آواز ایران

خانه موسیقی ایران با انتشار اطلاعیه ای درگذشت این خواننده شهیر موسیقی کشورمان را تایید کرده است.

زنده یاد ایرج که به «پهلوان موسیقی ایران» هم معروف بود از جمله خوانندگان توانمند موسیقی کلاسیک ایرانی در دوره معاصر است که طی دهه های گذشته از او به عنوان یکی از موثرترین هنرمندان در ارائه جلوه ای متفاوت از سبک های آوازی نام می بردند که در این زمینه هم موفق به تولید آثار پرمخاطبی شده بود.

این هنرمند در یازدهم دی ماه سال ۱۳۱۱ درخالد آباد نظنز چشم به جهان گشود. پدربزرگ او از خوانندگان به نام زمان ناصرالدین شاه بود.

حسین(ایرج) پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفته و در سال ۱۳۲۶ به مکتب زنده یاد ابوالحسن صبا و پس از مدتی به دانشکده افسری رفته و شبهای جمعه با ارکستر «محمد بهارلو» به اجرای برنامه می پرداخت.

ایرج درباره کودکی اش گفته است: «از هفت سالگی هنر موسیقی را از پدرم آموختم و علاقه مند شدم، در واقع پدرم نخستین معلم من بود. آن زمان در خالدآباد نطنز زندگی می کردیم و بعد از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران آمدم و در دبیرستان نظام تحصیل کردم و در دانشکده افسری، افسر شدم اما بعدها تقاضای بازنشستگی داشتم چرا که هنر را بیش از شغلم دوست می دارم.»

مرحوم خواجه امیری در سال ۱۳۳۶ به برنامه «گلها» به مدیریت داوود پیرنیا، راه پیدا می کند که نخستین برنامه او در رادیو گلها برنامه برگ سبز شماره ۴۳ در دستگاه شور بود و بعدها در بیش از ۲۰۰ برنامه گلها به اجرای آواز پرداخت.

این هنرمند علاوه بر اجرای برنامه های مختلف رادیویی به اجرای ترانه و آواز برای فیلم‌های فارسی همت گماشت که بازیگران زیادی به لب‌خوانی ترانه های وی می پرداختند. این در حالی بود که خوانندگی ایرج برای فیلم های سینمایی که نزدیک به ۱۰۵ اثر سینمایی می شد، شهرت فراوانی برایش رقم زد.

زنده یاد ایرج طی دهه های متمادی فعالیتش در عرصه موسیقی چندین آلبوم منتشر کرده است که از آن جمله می توان به «نیاز»، «پرنده»، «بزم عاشقان»، «قصه زندگی»، «بخوان بامن»، «مثنوی خوانی»، «قصه زندگی»، «سنگ صبور» و تعدادی دیگر اشاره کرد.

همکاری با هنرمندانی چون پرویز یاحقی، اسدالله ملک، جلیل شهناز، فرهنگ شریف، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، حسن کسایی، لطف الله مجد، علی تجویدی، رضا ورزنده، منصور صارمی، محمد موسوی، احمد عبادی، حسن ناهید، انوشیروان روحانی، همایون خرم، حبیب‌الله بدیعی از جمله فعالیت هایی است که در کارنامه هنری مرحوم حسین خواجه امیری به چشم می خورد.

به گفته بسیاری از کارشناسان حوزه موسیقی ایرج از خواننده‌های صاحب سبک ایران است و صدایش از معدود صداهای شش دانگ است؛ صدایی که ارتفاع و حجم آن بسیار بالاست و خواننده امکان اجرای محدوده صوتی بالایی را در نت‌های بسیاری دارد که خوانندگان معمولی از پس آن بر نمی‌آیند.