گردهمایی سران جهان در نیویورک

هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در حالی از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ آغاز شده که بخش اصلی آن، یعنی سخنرانی سران و نمایندگان کشورها در مجمع عمومی، از ۲۲ تا ۲۸ سپتامبر خواهد بود و انتظار می رود نزدیک به ۱۳۰ رئیس کشور و رئیس دولت به صورت حضوری در اجلاس عالیرتبه مجمع عمومی شرکت کنند.

در میان انبوهی از موضوعات مطرح در این نشست، ایران، تحولات خاورمیانه، جنگ اوکراین، روابط قدرت های بزرگ و آینده همکاری های چندجانبه جایگاه ویژه ای خواهند داشت.

برای ایران نیز این نشست در میانه جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تهران، فرصتی برای بیان مواضع رسمی جمهوری اسلامی و انجام رایزنی های دیپلماتیک در بالاترین سطح خواهد بود؛ به ویژه در شرایطی که تحولات خاورمیانه، پرونده هسته ای و روابط تهران با قدرت های بزرگ همچنان در کانون توجه سیاست بین الملل قرار دارد.

شعار نشست امسال؛ بازسازی اعتماد، مدیریت تحول

شعار رسمی هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی عبارت است از: «بازسازی اعتماد، مدیریت تحول: سازمان ملل متحدی که برای همه نتیجه بخش باشد.»

این شعار بر ضرورت بازسازی اعتماد میان کشورها، تقویت همکاری های چندجانبه و سازگار کردن نهادهای بین المللی با چالش های جدید تاکید دارد.

در این نشست موضوعاتی از جمله صلح و امنیت جهانی، حقوق بشر، توسعه پایدار، تغییرات اقلیمی، افزایش سطح آب دریاها، آمادگی در برابر همه گیری ها و حکمرانی هوش مصنوعی در دستورکار قرار خواهد داشت.

در کنار سخنرانی های عمومی، نشست های سطح بالا و دیدارهای دوجانبه و چندجانبه نیز در حاشیه مجمع عمومی برگزار می شود؛ موضوعی که نیویورک را طی این هفته به یکی از مهم ترین مراکز رایزنی های دیپلماتیک جهان تبدیل خواهد کرد.

ترامپ سخنران روز اول؛ آغاز سخنرانی سران جهان از نیویورک

بنا بر سنت تاریخی، در روز سه شنبه ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، پس از سخنان آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل که در آخرین ماه های دوره ۱۰ ساله دبیرکلی خود به سر می برد، لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس جمهوری برزیل سخنرانی خواهد کرد.

پس از رئیس جمهوری برزیل، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، سخنران دوم خواهد بود و برای دومین سال متوالی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد سخنرانی می کند.

در ادامه برنامه صبح روز نخست، رهبران اردن، ترکیه، قرقیزستان، قطر، لیتوانی، پرو، شیلی، فرانسه، فنلاند، لوکزامبورگ و آنگولا نیز در صحن مجمع عمومی سخنرانی خواهند کرد و سخنرانی رهبران جهان در عصر نیز ادامه خواهد داشت.

در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، دولت آمریکا کمک های مالی به سازمان ملل را کاهش داده و از چندین آژانس آن خارج شده است که این امر به بحث ها درباره نقش واشنگتن در نظام چندجانبه دامن زده است.

ایران؛ سخنرانی در روز دوم و حضور در کانون رایزنی های دیپلماتیک

جمهوری اسلامی ایران قرار است در روز دوم اجلاس سران، یعنی روز چهارشنبه اول مهر ۱۴۰۵ برابر با ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کند.

حضور ایران در هشتاد و یکمین مجمع عمومی در شرایطی انجام می شود که تحولات خاورمیانه، روابط تهران و واشنگتن، پرونده هسته ای ایران، روابط ایران با کشورهای اروپایی و تحولات امنیتی منطقه همچنان در کانون مباحث سیاست خارجی بسیاری از کشورها قرار دارد.

سخنرانی جمهوری اسلامی ایران در مجمع عمومی فرصتی برای طرح مواضع رسمی تهران درباره مهم ترین تحولات منطقه ای و بین المللی خواهد بود و انتظار می رود موضوعات مرتبط با تحولات خاورمیانه، امنیت منطقه، مسایل هسته ای، مناسبات ایران با قدرت های بزرگ و روابط جمهوری اسلامی با کشورهای مختلف در جریان این حضور مورد توجه قرار گیرد.

اهمیت حضور ایران البته تنها به سخنرانی در صحن مجمع عمومی محدود نمی شود. دیدارهای هیات ایرانی با مقام های کشورهای مختلف، رایزنی های دوجانبه، نشست های جانبی و گفت وگو درباره پرونده های منطقه ای و بین المللی نیز می تواند بخش مهمی از برنامه دیپلماتیک ایران در نیویورک باشد.

در شرایطی که تحولات خاورمیانه همچنان یکی از مهم ترین موضوعات سیاست بین الملل است، مواضع ایران درباره جنگ ها و بحران های منطقه، امنیت خلیج فارس، پرونده هسته ای و روابط با قدرت های بزرگ از جمله موضوعاتی خواهد بود که می تواند در جریان این رایزنی ها مطرح شود.

همزمان با دومین روز از برنامه سخنرانی سران و نمایندگان در مجمع عمومی، تحولات دیگری نیز در روابط میان قدرت های بزرگ دنبال خواهد شد. بر اساس برنامه اعلام شده، شی جین پینگ روز چهارشنبه اول مهر / ۲۳ سپتامبر وارد واشنگتن خواهد شد و قرار است رئیس جمهوری آمریکا شخصا از او استقبال کند.

بخش اصلی این سفر روز پنجشنبه دوم مهر / ۲۴ سپتامبر انجام خواهد شد؛ زمانی که ترامپ به همراه همسرش در مراسم استقبال رسمی از شی جین پینگ و همسرش پنگ لی یوان در کاخ سفید حاضر می شوند. ترامپ و شی همچنین قرار است در باغ رز کاخ سفید در مراسم سان دیدن از نیروهای نظامی شرکت کنند و سپس برای انجام مذاکرات پشت درهای بسته به محل گفت وگوها بروند.

به این ترتیب، طی نزدیک به یک هفته، صحن مجمع عمومی شاهد سخنرانی سران و نمایندگان کشورهای مختلف خواهد بود و در کنار آن، مجموعه ای از دیدارها و رایزنی های دیپلماتیک در نیویورک انجام می شود.

نتانیاهو، محمود عباس، زلنسکی و لاوروف سخنران های بعدی

در کنار سخنرانی نمایندگان ایران و آمریکا و دیگر رهبران جهان، تحولات خاورمیانه و جنگ اوکراین نیز از مهم ترین محورهای مورد توجه در جریان سخنرانی سران و نمایندگان کشورها در مجمع عمومی خواهد بود.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم اسرائیل، نیز قرار است در جریان این نشست سخنرانی کند. حضور او در نیویورک در شرایطی انجام می شود که جنگ غزه، وضعیت فلسطین و تحولات امنیتی خاورمیانه همچنان از مهم ترین موضوعات مورد بحث در سازمان ملل است.

در سوی دیگر، محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، برای دومین سال متوالی به دلیل عدم صدور روادید از سوی آمریکا، به صورت حضوری در نشست نیویورک شرکت نخواهد کرد و قرار است سخنرانی او به صورت آنلاین ارائه شود. مساله فلسطین و آینده غزه از جمله موضوعاتی است که انتظار می رود در سخنرانی ها و رایزنی های دیپلماتیک این دوره مطرح شود.

جنگ روسیه و اوکراین نیز همچنان بخش دیگری از دستورکار سیاسی و دیپلماتیک نشست خواهد بود. ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری اوکراین، قرار است در مجمع عمومی سخنرانی کند و مواضع او درباره ادامه جنگ، امنیت اروپا و تحولات مرتبط با جنگ اوکراین مورد توجه قرار خواهد گرفت.

در طرف مقابل، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، نیز مواضع مسکو را تبیین خواهد کرد. حضور نمایندگان روسیه و اوکراین در نیویورک، در کنار دیدارها و رایزنی های دوجانبه و چندجانبه، موضوع جنگ اوکراین و مسیرهای دیپلماتیک برای حل این بحران را در مرکز توجه قرار خواهد داد.

به این ترتیب، در کنار تحولات خاورمیانه از جمله جنگ آمریکا با ایران، جنگ ذژیم صهیونیستی علیه غزه و مساله فلسطین، جنگ لبنان، جنگ اوکراین، روابط روسیه و غرب، از جمله موضوعاتی خواهند بود که در سخنرانی ها و رایزنی های هفته سطح بالای مجمع عمومی دنبال می شوند.

خاورمیانه؛ یکی از مهم ترین محورهای رایزنی ها

در کنار ایران، وضعیت خاورمیانه از مهم ترین موضوعات مورد توجه در هشتاد و یکمین مجمع عمومی خواهد بود.

ادامه درگیری ها، وضعیت غزه، مساله فلسطین، امنیت منطقه و روابط میان بازیگران اصلی خاورمیانه از جمله موضوعاتی است که انتظار می رود در سخنرانی رهبران و نشست های دیپلماتیک حاشیه مجمع عمومی مطرح شود.

در همین چارچوب، حضور مقام های ارشد رژیم صهیونیستی و تشکیلات خودگردان فلسطین نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت. بنیامین نتانیاهو قرار است در جریان نشست های مجمع عمومی سخنرانی کند و موضوع فلسطین و تحولات غزه نیز همچنان در مرکز توجه دیپلماتیک قرار دارد.

جنگ اوکراین؛ پرونده ای همچنان باز

جنگ روسیه و اوکراین نیز یکی دیگر از موضوعات اصلی دستورکار سیاست خارجی کشورهای حاضر در نیویورک خواهد بود.

انتظار می رود موضوع جنگ، امنیت اروپا، حمایت از حاکمیت کشورها و مسیرهای دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیری از جمله محورهای مورد بحث رهبران و وزیران خارجه کشورهای مختلف باشد.

حضور ولودیمیر زلنسکی و سرگئی لاوروف در برنامه های مرتبط با مجمع عمومی، در کنار رایزنی های دوجانبه و چندجانبه، توجه ها را به مواضع دو طرف درباره ادامه جنگ و آینده مذاکرات معطوف خواهد کرد.

هوش مصنوعی؛ موضوعی جدید در دستورکار دیپلماسی جهانی

هوش مصنوعی نیز در سال های اخیر به یکی از موضوعات مهم در دستورکار سازمان ملل تبدیل شده است.

مساله حکمرانی هوش مصنوعی، کنترل خطرات ناشی از توسعه سریع این فناوری، استفاده مسئولانه از آن و ایجاد چارچوب های بین المللی برای مدیریت این فناوری از موضوعاتی است که در نشست های امسال مورد توجه قرار خواهد گرفت.

آنتونیو گوترش نیز در سال های اخیر بر ضرورت ایجاد سازوکارهای بین المللی برای حکمرانی هوش مصنوعی تاکید کرده است. سازمان ملل در همین راستا تلاش کرده است گفت وگو میان دولت ها، کارشناسان فناوری و نهادهای دانشگاهی را درباره آینده این فناوری تقویت کند.

شورای امنیت و نشست های حاشیه ای مجمع عمومی

همزمان با برگزاری سخنرانی های سران و نمایندگان کشورها در مجمع عمومی، شورای امنیت ۱۵ عضوی سازمان ملل نیز نشست های سطح بالایی را در حاشیه این هفته برگزار خواهد کرد.

موضوعات مرتبط با خاورمیانه، جنگ اوکراین و هوش مصنوعی از جمله محورهایی هستند که انتظار می رود در نشست های شورای امنیت و دیگر جلسات جانبی مورد بررسی قرار گیرند.

این نشست های جانبی در کنار دیدارهای دوجانبه مقام های ارشد، بخشی از فضای گسترده دیپلماتیک نیویورک در هفته سطح بالای مجمع عمومی را تشکیل خواهند داد.

مجمع عمومی امسال در شرایطی متفاوت

هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل در شرایطی برگزار می شود که نظام همکاری چندجانبه با مجموعه ای از چالش های هم زمان روبه رو است.

ادامه جنگ ها، اختلاف میان قدرت های بزرگ، بحران های منطقه ای، تغییرات اقلیمی، مشکلات اقتصادی و ظهور فناوری های جدید، تصمیم گیری و همکاری میان کشورهای عضو سازمان ملل را پیچیده تر کرده است.

در چنین شرایطی، مجمع عمومی فرصتی برای طرح مواضع رسمی کشورها و همچنین برگزاری رایزنی های مستقیم میان رهبران و مقام های ارشد کشورها فراهم می کند.

اهمیت این نشست تنها به سخنرانی های رسمی محدود نیست. دیدارهای دوجانبه، مذاکرات پشت درهای بسته و نشست های جانبی می توانند بخش مهمی از فضای دیپلماتیک این هفته را شکل دهند.

هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل در نهایت می تواند تصویری از مهم ترین اختلافات، نگرانی ها و اولویت های دیپلماسی جهانی در ماه های پیش رو ارائه کند؛ تصویری که بخش مهمی از آن نه تنها در تریبون اصلی مجمع عمومی، بلکه در دیدارها و رایزنی های دیپلماتیک نیویورک شکل خواهد گرفت.