واکنش پزشکیان به بی‌اعتمادی در روابط ایران و آمریکا

رئیس‌جمهور علاوه بر تشریح دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران درباره تحولات منطقه، مناسبات تهران و واشنگتن و روند مذاکرات هسته‌ای، بر آمادگی ایران برای ادامه مسیر دیپلماسی و گفت‌وگو تأکید کرد.

پزشکیان با اشاره به تجربه توافق‌های پیشین و نقض تعهدات طرف مقابل، بازسازی اعتماد و پایبندی عملی به توافقات را از الزامات تداوم مذاکرات دانست و تصریح کرد که ایران در چارچوب قوانین و تعهدات بین‌المللی، آمادگی گفت‌وگو درباره موضوع هسته‌ای و سازوکارهای نظارتی را دارد.

رئیس‌جمهور همچنین در پاسخ به پرسش‌هایی درخصوص رویکرد ایران در زمینه بازگشت به مذاکرات آمریکا، ضمن تأکید بر اهمیت دیپلماسی، شرایط کنونی روابط دو کشور و فضای بی‌اعتمادی ایجادشده را مورد توجه قرار داد و گفت تهران برای رسیدن به تفاهم، خواهان تضمین پایبندی طرف مقابل به تعهدات خود است.

پزشکیان در بخش دیگری از این گفت‌وگو، مواضع ایران درباره تحولات منطقه، جنگ و پیامدهای آن، تحریم‌های اقتصادی و مسایل داخلی را تشریح کرد و بر ضرورت حل‌وفصل اختلافات از مسیر گفت‌وگو، احترام متقابل و رعایت اصول و قواعد بین‌المللی تأکید داشت.

مشروح گفت وگو رئیس جمهور اسلامی ایران با شبکه سی‌بی‌اس به شرح زیر است:

مجری: اینجا در نیویورک، وزیر خارجه ایران از طریق میانجیگران به آمریکا یک پیشنهاد داد که تنگه هرمز را باز خواهد کرد پس از هفت روز اگر شرایطش برآورده شود. در آن مقطع، گفتگوها درباره پایان جنگ و احتمالا برنامه هسته‌ای شروع خواهد شد. کی فکر می‌کنید از آمریکا پاسخ دریافت خواهید کرد؟

رئیس جمهور: این پیام اگر به دست رئیس‌جمهور آمریکا و یا گفت‌وگو کنندگان برسد، از همان روزی که‌پذیرفتند فرآیند آغاز خواهد شد.

شما و پرزیدنت ترامپ قرارداد در ماه ژوئن امضا کردید اما به دلیل اختلاف نظر بر سر خطوط کشتیرانی از بین رفت و بعد سپاه شروع به شلیک به سوی کشتیهایی کرد که به گفته آن در مسیر غیرمجاز حرکت می‌کردند آیا همه آن موارد برای عبور از تنگه رفع شدند؟

ما پیشتر با آمریکا توافق کردیم، توافقی که در اسلام‌آباد شکل گرفت و به امضای روسای جمهور ۲ کشور رسید، براساس آن پیش می‌رفتیم اما متاسفانه این روند قطع شد، اکنون نیز چهارچوبی در همان مسیر و با همان اهداف مدنظر است. اکنون درخواست‌هایی که در آن تفاهم وجود داشت مرحله‌بندی شده که براساس آن حرکت کنیم، و اگر آمریکا بپذیرد که روند گذشته پیگیری شود، همه چیز به حالت قبل بازخواهد گشت.

این آمریکاست که اکنون راه ما را بسته است، طبیعی است که ما هم راه را بسته‌ایم، این‌ها مسایلی است که باید به صورت دوجانبه باز شود تا بنشینیم بر سر میز مذاکره با هم گفت‌وگو کنیم.

اگر پرزیدنت ترامپ این طرح را بپذیر آیا می‌توانید تضمین بدهید که نظامیان شما پایبند خواهند بود؟

در مورد سایر مسایلی که تفاهم کرده بودیم نیز اصولاً باید طبق تفاهم عمل می‌کردیم، ما هم اکنون نیز به تفاهم‌نامه پایبندیم، طبیعی است که در مسیر (اجرا) ممکن است اشکالاتی پیش بیاید، یک روند درگیری اگر بخواهد به آرامش (صلح) برسد، باید با گفت‌وگو و اندکی صبر و تحمل پیش رود، اما این توافق شکل نگرفت و متأسفانه عدولی که از تفاهم‌نامه صورت گرفت، می‌توانست با گفت‌وگو حل شود، اما نهایتاً به از بین رفتن تفاهم‌نامه منجر شد. می‌توانستیم اجازه ندهیم کار به اینجا برسد و با گفت‌وگو مسئله را حل کنیم، یک ماه صبر کردن کار سختی نبود، اگر یک ماه صبر می‌کردند، براساس تفاهم‌نامه اسلام‌آباد تمام مسیر قرار بود باز شود و مابقی مراحل تفاهم‌نامه نیز می‌توانست ادامه پیدا کند، اما تعجیلی که در کار شکل گرفت، تفاهم را با مشکل مواجه کرد.

پرزیدنت ترامپ گفت که برای ملاقات با شما آمادگی دارد، آیا شما برای گفتگوی مستقیم با او آمادگی دارید؟

ما به آنچه تعهد می‌کنیم پایبندیم. آنچه که در این روند باعث قطع مسیر تفاهم شد، عدم پایبندی به توافق توسط طرف مقابل بود، آنها به آنچه تعهد کردند، عمل نکردند. قرار بود مسیرهای تردد بین ایران و عمان، و با هماهنگی این دو کشور مشخص شود، قرار بود اگر کشتی قصد تردد در خارج از این مسیر را دارد با ما هماهنگ کند که نکردند و کار به درگیری کشید.اگر بر اساس چهارچوب تفاهم عمل کنند، همه ما پایبند خواهیم بود.

پس حالا آماده نیستید با ایشان دیدار کنید؟

اکنون جو بی‌اعتمادی عمیقی بین ایران و آمریکا به وجود آمده است، دلیل آن هم این است که ما تا کنون چندین بار با آمریکا گفت‌وگو کرده‌ایم، در برجام به تفاهم رسیدیم، بعد از چندین ماه گفت‌وگو و توافق رئیس‌جمهور آمریکا (ترامپ) آن توافق را پاره کرد.

پس از اینکه دولت چهاردهم مسئولیت را به عهده گرفت نیز دوباره نشستیم و با هم گفت‌وگو کردیم، در میانه گفت‌وگو به ما حمله کردند، بمباران کردند، اسرائیل و پس از آن آمریکا جنگ علیه ملت ایران را آغاز کردند و تعداد زیادی از فرماندهان، مسئولان و دانشمندان ما را شهید کردند.

پس از جنگ، مجدد گفت‌وگو کردیم، بار دیگر در هنگام گفت‌وگوها، رهبر ما را شهید کردند، فرماندهان ما را شهید کردند، دانشمندان ما را شهید کردند و ۱۶۸ کودک بی‌گناه مدرسه شجره طیبه میناب را به شهادت رساندند، آنها حتی زیرساخت‌های ما را هدف قرار دادند. ما بار دیگر نشستیم و گفت‌وگو کردیم و در این گفت‌وگوها به یک تفاهم دست یافتیم اما آنها بار دیگر این تفاهم را زیرپا گذاشتند و آنرا بر هم زدند.

ما در ابتدا باید بدانیم بر سر چه می‌خواهیم تفاهم کنیم. وقتی به آنچه نوشته و امضا شده عمل نمی‌کنیم، آیا با گفت‌وگو می‌توانیم به آن عمل کنیم؟ ابتدا باید جو بی‌اعتمادی ایجاد شده شکسته شود، این موضوع نیز با عمل به آنچه نوشتیم عملی می‌شود. آمریکا باید در عمل نشان دهد که به فکر ساقط کردن حکومت و نظام ما نیست‌.

شما خودتان را به جای ما بگذارید، اگر کسی بیاید و رهبرتان را شهید کند و بعد به توافقی که کردید، عمل نکند. عکس‌العملتان چه خواهد بود؟

پس پیشنهادی که شما برای دیپلماسی می‌دهید تا گفتگو را شروع کنید برای اعمال محدودیت بر برنامه هسته‌ای ایران هست نه کنار گذاشتن آن است.

ما موافقیم، در گفت‌وگوهای قبلی نیز (بر سر این موضوع) به تفاهم رسیده بودیم، آنها تفاهم را زیر پا گذاشتند، ما به دنبال سلاح هسته‌ای نیستیم، در چهارچوب ان‌پی‌تی و سایر چارچوب‌های بین‌الملل این مسایل قابل تفاهم است، اما متأسفانه آنها قوانین بین‌الملل را نادیده می‌گیرند و حقوق ملت‌ها را زیر پا می‌گذارند.

تحت قوانین بین‌الملل از جمله ان‌پی‌تی، کشور شما اجازه به بازرسی بازرسان بین‌المللی را قبول کرد تا نگرانی‌ها رفع شوند.

براساس قوانین بین‌الملل، وقتی وقتی که مراکز هسته‌ای زیر نظر نظارت‌ها و قوانین بین‌المللی است، هیچ کشوری حق بمباران کردن آنها را ندارد. مراکز هسته‌ای ما زیر نظر ان‌پی‌تی بود، سازمان بین‌المللی انرژی اتمی بر آنها نظارت داشت، اما آمریکا و اسرائیل این مراکز را بمباران کردند. در مقابل سازمان بین‌المللی انرژی اتمی، به جای اینکه محکوم کند، هیچ عکس‌العملی نشان نداد.

طبق کدام قانون بین‌المللی این موضوع قابل توجیه است؟ چرا باید اجازه دهند مرکزی که زیر نظر آن‌هاست و کاملاً تحت نظارت است، و شاید بیشترین نظارت‌ها در آن صورت می‌گیرد، مورد هدف قرار گیرد؟ ایران هیچ عدولی از قوانین و چارچوب‌ها نداشت، اما آنها آمدند و مراکز هسته‌ای ما را بمباران کردند؟ به چه دلیل؟

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت که دسترسی کامل داده نشد و آنها گفتند که نمی‌توانند ماهیت صلح آمیز برنامه هسته‌ای شما را تضمین کنند حالا شما ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده ۶۰ درصدی دارید و آنها می‌خواهند بتوانند تأیید کنند که اورانیوم غنی شده برای ساخت سلاح به کار نخواهد رفت. آیا کشور شما به بازرسان آژانس اجازه ورود همین حالا می‌دهند؟

آنچه می‌گویید بعد از خروج آمریکا از برجام اتفاق افتاد، ایران یک سال منتظر ماند که اروپایی‌ها به توافق برجام عمل کنند اما اروپایی‌ها نیز به آن عمل نکردند، لذا ایران نیز از توافق خارج شد.

بازرسی از جمله مباحثی است که باید در گفت‌وگو به آن برسیم، بدون وجود چهارچوب‌ها بازرسی امکانپذیر نیست.

خیلی موارد عوض شدند. رهبر معظم جدید بر سر کار است و هر چند وقت یکبار با او مشورت می‌کنید؟ چه تصمیماتی را او اتخاذ کرده است؟

تا کنون ۲ بار با رهبری گفت‌وگو کردیم و دیدار داشتیم. روندی که که اکنون در کشور ما به وجود آمده و ناامنی که در میان مدیران ایجاد شده، حاصل اقدامات تروریستی آمریکا و اسرائیل است، اسرائیل با پشتیبانی آمریکا، رهبران هر کشوری را که می‌خواهد ترور می‌کند، سپس آن افرادی که ترور می‌کنند را تروریست‌ می‌خوانند. آیا بچه‌های مدرسه ما تروریست بودند؟ آیا رهبر ما تروریست بود؟ دانشمندان ما که در دانشگاه کار علمی می‌کردند، تروریست‌اند؟ آنها به راحتی ترور می‌کنند و بعد به دنیا می‌گویند که ما با تروریست‌ها می‌جنگیم.

آیا این را می‌گویید چون ما هنوز رهبر معظم را ندیده‌ایم؟ هیچ تصویری از او از زمان انتخابش بیرون نیامده است.

آنها در روندها به دنبال پیدا کردن جایگاه‌ها هستند تا هر وقت که دلشان خواست بیایند و ترور کنند، ما گفت‌وگو می‌کردیم که ترور کردند. باز هم هیچ بعید نیست که در روند گفت‌وگو دست به ترور بزنند، هیچ امنیت و ضمانتی وجود ندارد که دست از ترورهایشان بردارند. ما که با هم گفت‌وگو می‌کردیم، اکنون نیز اگر گفت‌وگو کنیم، مشخص نیست دوباره بیایند ترور کنند یا نکنند.

اما من درباره رهبر معظم جدید صحبت می‌کنم چون سوال در این باره وجود دارد که حکومت شما چگونه عمل می‌کند. شما گفتید ۲ بار با رهبر معظم دیدار کردید وقتی ایشان را دید چه پرسیدید؟ آیا از او پرسیدید که اجازه دارید به آمریکا بیایید؟

حضور ما در آمریکا الزاما نیاز به اجازه ندارد، اطلاع دادیم که می‌آییم، اما سفرهای ما در اختیار دولت است. در خصوص چارچوب‌های سیاسی و بندهایی که وجود دارد، هفت روز دیگر و یا پنج روز دیگر این اتفاقات می‌افتد، هماهنگی‌ها شکل گرفته است و اگر آمریکا بپذیرد، آغاز خواهد شد. در این خصوص مشکلی نخواهیم داشت.

در خصوص سلامتی جسمی ایشان با توجه به حملاتی که به محل استقرارشان صورت گرفته بود و ظاهراً جراحتی هم برداشته آمد، آیا بهبود یافته اند؟

هفت ساعتی که خدمت رهبر معظم انقلاب بودم، ایشان هیچ جراحتی نداشت. ما روی زمین نشسته بودیم و گفت‌گو می‌کردیم، ما چون عادت نداشتیم، دایم پایمان را عوض می‌کردیم و جابه‌جا می‌شدیم اما ایشان کاملاً در آن مدت نشسته بود و آن‌قدر سلامت جسمی داشتند که این وضعیت را تحمل می‌کرد. از نظر پزشکی، سلامتی کامل دارند. شما این را از من پزشک بشنوید و بپذیرید؛ هیچ مشکلی ندارند.

پبشتر می‌گفتند که آنها پنهان شده‌اند اما آنها یک خانواده را هدف قرار دادند، چطور از حقوق بشر و انسانیت سخن می‌گویند؟

در جریان دیدار با رهبری معظم آیا ایشان شما را به دیپلماسی توصیه کرد؟

بله، همه حرف‌هایی که زدیم و گفتگوهایی که کردیم، با هماهنگی شکل گرفته است.

تیمی در ایران شکل گرفته است، متشکل از ۶ نفر از اعضای سازمان‌ها و یا ارگان‌های مختلف، از نیروهای نظامی، از مجلس، از دولت، و این‌ها در رابطه با مسایلی گفت‌وگو می‌کنند و اختیار دارند که تصمیم بگیرند و تصمیمات با هماهنگی آن‌ها اجرا می‌شود. در نتیجه، این روند به این شکل به‌راحتی در مملکت ما انجام می‌شود.

شما نخستین رئیس دولت هستید که طی جنگ عملی به سازمان ملل آمده‌اید. چند ماه پیش به خاطر حملات آمریکا و اسرائیل که صحبت می‌کنید در پناهگاه بودید و حالا با ویزای آمریکا در نیویورک هستید و نیروهای امنیتی آمریکا از شما محافظت می‌کنند، چرا فکر کردید که آمدن به اینجا به ریسکش می‌ارزید؟

ما در پناهگاه نبودیم، اگر در پناهگاه بودیم مملکت چگونه اداره شد؟ ما فقط در دسترس آن‌ها نبودیم، من روزانه شاید به سه تا وزارتخانه می‌رفتم و با وزرایم جلسه داشتم. این‌طور نیست که ما در پناهگاه باشیم، اگر در پناهگاه بودم که کار انجام نمی‌شد. ما جانمان را برای ملتمان و برای مردم کف دستمان گذاشتیم. ما هیچ‌چیزی از این دنیا نمی‌خواهیم، غیر از اینکه با ما در دنیا بر اساس عدالت و حق رفتار کنند.

هنوز خیلی غیرعادی است که شما اینجا هستید و دو کشور ما در جنگ هستند، صادرات نفت شما بلوکه شده، تورم به شدت افزایش یافته است، اقتصاد ایران تحت تحریمهای فراوان است شما می‌گویید که می‌خواهید اقتصاد ایران را برای زندگی روزمره مردم بهبود ببخشید، در چه مرحله‌ای این دردهای اقتصادی شما را به این نقطه می‌رساند که با آمریکا مصالحه کنید؟

این اقدامات یکی از رفتارهای ضدبشری و وحشیانه‌ای است که قدرتمندان جهان انجام می‌دهند، این تحریمی که انجام دادند و راه دارو و غذا را بر مردم ما می‌بندند. آنها چه کسانی را نشانه گرفته‌اند؟ بیماران، سالمندان، فقرا و مردم گرفتار. آنها مدعی‌ حقوق بشر هستند و ادعا می‌کنند که به انسانیت فکر می‌کنند، اما اگر با حاکمیت و نظامیان در جنگ‌اند، به مردم عادی چه کار دارند؟ آنچه آمریکا انجام می‌دهد، جنایت جنگی است.

خبرها و گزارش‌هایی که می‌دهید، درست نیست. مردم ما با عزت زندگی می‌کنند، سختی را تحمل می‌کنند، اما هفت ماه است که به خیابان‌ها می‌آیند و نسبت به اقدامات آمریکا اظهار تنفر می‌کنند. آنچه آمریکا و اسرائیل انجام می‌دهند، نسل‌کشی است.

با احترام، قدرتهای جهان و نه فقط آمریکا می‌گویند که می‌توانند بخشی از تحریمها را لغو کنند اگر دولت ایران تصمیم بگیرد به مسیر دیگری برود و دست از تمایل به داشتن سلاح اتمی بردارد. این همان هزینه است. آیا ما در آن نقطه قرار داریم که مصالحه انجام بشود و ایران بگوید که نمی‌خواهم در آینده دستیابی به سلاح اتمی را پیگیری کنم و به بازرسان اجازه ورود بدهد.

ما هیچگاه به دنبال سلاح هسته‌ای نبودیم. آنها رهبری را شهید کردند که براساس فتوای ایشان، ساخت سلاح هسته‌ای حرام است؛ از نظر اعتقادی و نه از نظر قانونی، بدین معنا که حتی اگر در ایران کسانی باشند که انگیزه ساخت سلاح هسته‌ای داشته باشند، از نظر اعتقادی حق ندارند به آن طرف حرکت کنند.

آمریکا این چنین رهبری را ترور کرد، ما در حال گفت‌وگو بودیم، تفاهم کرده بودیم؛ چرا حمله کردند؟ قصد آمریکا این نیست که مشکل حل شود بلکه می‌خواهد حکومت ما را ساقط کند. رهبر اسرائیل در سخنرانی خود می‌گوید قصدش ساقط کردن حکومت است، نه گفت‌وگو.

ما با تمام وجود گفت‌وگو می‌کنیم، اما قلدری و زوری را نمی‌پذیریم و نمی‌پذیریم که ما را به تسلیم وادار کنند. گفت‌وگو می‌کنیم، اما چرا در حین گفت‌وگو به ما حمله می‌کنند؟

شما درباره تأثیر بر غیرنظامیان صحبت کردید و شورای حقوق بشر می‌گوید که شواهدی وجود دارد که بتوان باور کرد که حمله آمریکا به مدرسه دخترانه میناب موجب کشته شدن کودکان شد که شما در اینجا اشاره کردید. گزارش مشابه هم وجود دارد که ایران در سرکوب مردم خودش مقصر است آیا همه این یافته‌ها را می‌پذیرید؟

آیا سخنرانی‌ای رئیس‌جمهور ترامپ درباره مسلح کردن کسانی که به خیابان آمدند، را شنیده‌اید یا خیر؟ اینها تنش اجتماعی و مشکلات تحریم ایجاد می‌کنند، فقر رشد می‌کند، سپس عده‌ای را اجیر و به اصطلاح مسلح می‌کنند، این افراد بیش از ۵۰۰ تن از نیروهای امنیتی و نظامی ما را در یک راهپیمایی که می‌گویند تظاهرات ساده بوده است، شهید کردند، در کدام تظاهرات ۵۰۰ نیروی امنیتی و نظامی کشته می‌شوند؟ آنها در فکر کودتا بودند، وقتی کودتایشان شکست خورد، جنگ ۴۰ روزه را بر ما تحمیل کردند، امروز همان مردم در خیابان‌ها هستند.

اسرائیل در غزه با پشتیبانی آمریکا ۷۰ هزار انسان بی‌گناه را کشته و چند صد هزار نفر را آواره کرده است، آیا آنها به دنبال حقوق بشر هستند؟ در لبنان نیز همینطور، حقوق بشر کجاست؟ وجدان بیدار دنیا چه می‌کند؟

شما در ملا عام عذرخواهی کردید و گفتید از مردم شرمنده هستیم و گفتید ما مسئول بودیم از همه افراد غیرمسلح در این حوادث محافظت کنیم. دید که چه اتفاقی برای تضاهرات کنندگان افتاد و چگونه با آنها رفتار شد.

اگر ما درست‌تر عمل می‌کردیم، شاید اجازه نمی‌دادیم آن‌هایی که اسلحه به دست گرفتند، بیایند. چرا که در این میان عده‌ای انسان بی‌گناه کشته شدند، انسان‌هایی که اعتراض داشتند، ولی آن کسانی که اسلحه به دست گرفته، جنگ به راه انداختند و تخریب را شروع کردند و تعداد زیادی از نیروهای نظامی ما را کشتند، این‌ها شهروند عادی نبودند، و در این روند بود که مشکلی پیش آمد که نباید پیش می‌آمد.

دو آمریکایی در ایران زندانی شدند. آیا می‌خواهید آنها را آزاد کنید تا حسن نیت به آمریکا نشان دهید و اعتماد از دست رفته را بازسازی کنید؟

آیا فکر می‌کنید با آزاد کردن این افراد اعتماد نوسازی می‌شود؟ شما فکر می‌کنید که آمریکا می‌خواهد مشکلش را با ما حل کند؟ اگر اینطور است چرا وسط گفت‌وگو بمباران می‌کند؟ چرا دانشمندان و مسئولان و مردم ما را شهید می‌کند؟ ما راستی‌آزمایی کردیم؛ ما تعدادی زندانی آزاد کردیم، قرار بود پول ما را آزاد کنند، پول از کره جنوبی به قطر آمد و قرار بود به ما بدهند، وقتی ما کارمان را انجام دادیم، آمریکا بدعهدی کرد، ما امتحان کردیم، ولی جواب نداد. آمریکا امتیاز خودش را می‌گیرد و بعد به تعهدش عمل نمی‌کند. ما متعهدیم، ما نمی‌خواهیم بجنگیم، اما اگر بزنند، قطعا دفاع خواهیم کرد.

آیا می‌خواهید با پرزیدنت ترامپ دیدار کنید؟ آیا می‌خواهید در اقدامی غیرعادی او را به ایران دعوت کنید؟ چیزی که می‌تواند این شرایط به سرانجام برساند.

شما باید بدانید جو ایران به چه شکلی است، مردم ما از کاری که با ما انجام دادند، بسیار ناراحت‌اند. اگر کسی رئیس‌جمهور و گروهی از مسئولان و دانشمندان شما را ترور کند چه می‌کنید؟ ما باز هم گفت‌وگو می‌کنیم و باز هم در چارچوب قوانین بین‌الملل حرف‌ها و درخواست‌هایمان را مطرح می‌کنیم، ما چیزی اضافه نمی‌خواهیم، ما دنبال جنگ نیستیم، جنگ را بر ما تحمیل کردند، بهترین‌های کشورمان را شهید کردند.

ما تفاهم کردیم، نوشتیم و امضا کردیم، اجرا کنند تا باور کنیم که می‌شود به همان نوشته‌ها پایبند شد، تا گفت‌وگو را ادامه دهیم.

تهدیداتی علیه پرزیدنت ترامپ و خانواده اش از طرف ایران وجود دارد. چطور می‌خواهید به پیش بروید؟

اگر در دولت و حاکمیت چنین قصدی داشتیم که پشت میز مذاکره نمی‌نشستیم؛ اینکه عده‌ای چنین حرف‌هایی می‌زنند، از روی خشم است، آنها خیلی ناراحت‌اند.

رهبری ما تنها رهبری، رئیس‌جمهور یا سیاست‌گذار که نیست؛ رهبر بیش از ده‌ها بلکه صدها میلیون انسان منطقه است. آنها این رهبر ما را شهید کردند، شما دیدید که در عراق و پاکستان چه کردند؟ مردم ما براساس باورهای خود نمی‌توانند این مساله بپذیرند؛ از نظر دولتی اگر قرار ترور کنیم که پای میز مذاکره نمی‌نشستیم.

اما شما می‌گویید که از نظر سیاسی خیلی مشکل است که دیدار کنید.

تا جو اعتماد بازنگردد و دست از آنچه هر روز برای ما تحمیل می‌کنند برندارند، اعتماد کردن سخت است. تحریم‌ها را هر روز افزایش می‌دهند، هر روز تهدید می‌کنند، و به آنچه نوشته‌اند عمل نمی‌کنند. آیا اگر گفت‌وگو کنیم، عمل خواهند کرد؟ به آنچه امضا کرده عمل نمی‌کند. چطور باور کنیم اگر صحبت کنیم، مشکل حل خواهد شد؟

امیدواریم که صلح در منطقه برقرار شود و آمریکا دست از پشتیبانی اسرائیل که نسل‌کشی می‌کند، بردارد و بر اساس عدالت و انصاف عمل کند، مردم را از خانه‌هایشان بیرون نکنند، انسان‌ها بی‌گناه و بچه‌ها و بیمارستان‌ها و دانشمندان را هدف قرار ندهد.

ما با همسایه‌های خود دوستیم، جنگ را این‌ها به راه انداخته‌اند. ما به هیچ وجه قصد نداریم با همسایه‌های خود اختلاف داشته باشیم، می‌توانیم دست به دست هم دهیم و منطقه را آباد کنیم.