چالش پارلمان ترکیه بر سر توافق مکه

هرچند هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه در تلاش برای آرام کردن افکار عمومی ابراز داشت که کشورش «برای حمله به هیچ‌کس، نیرو به عربستان نخواهد فرستاد»، به نظر می‌رسد افکار عمومی کشور از این تاکید، قانع نشده است.

این در حالی است که مراد یکتکین، نویسنده و خبرنگار ترک زبان، به نقل از منابع دولتی گزارش داد که قرار است به جای واحدهای رزمی، «واحدهای پشتیبانی و آموزشی» به عربستان اعزام شود.

در حالی که تصویب طرح مذکور در پارلمان ترکیه، با توجه به آراء گروه‌های هم پیمان با اردوغان در پارلمان، تقریباً قطعی به نظر می‌رسد؛ اما تردیدها درباره علت ارائه این توافق به پارلمان در مقطع زمانی کنونی و اینکه آیا متن کامل آن ارائه خواهد شد یا تنها به یک «بیانیه مطبوعاتی» بسنده می‌شود، رو به افزایش است.

فعال سیاسی ترک: خون نظامیان ترکیه نباید به پای منافع امپریالیستی ریخته شود

با وجود اینکه به نظر می‌رسد بیشتر نمایندگان حامی اردوغان در پارلمان ترکیه، موافقت خود را با این طرح اعلام کنند؛ اما برخی مخالفان، دلایل منطقی برای رد این طرح مطرح می کنند. «اسکندر بایهان»، نایب‌رئیس چپ‌گرای حزب «کار»، معتقد است: «دولت طوری رفتار می‌کند که انگار توافق در پارلمان تصویب شده است. نتیجه این کار، ریختن خون سربازان برای منافع امپریالیست‌ها، سرمایه‌داران داخلی و منافع کاخ ریاست‌جمهوری است که نباید اجازه داد رخ دهد.»

وی «ائتلاف مکه» را «بخشی از طرح امپریالیستی برای بازتقسیم منطقه» توصیف کرد و هدف آنکارا از این پیمان را «کسب سود از فروش تسلیحات و دریافت کمک‌های مالی از عربستان» دانست.

از تلاش برای سرکوب دولت مشروع سوریه تا تقویت دولت عربستان

در همین راستا، «ایلکای آقصوی»، فعال سیاسی شناخته‌شده و عضو «حزب دموکرات»، سخنان فیدان مبنی بر «دفاعی و غیرتهاجمی بودن ائتلاف مکه» را یکی از گمراه‌کننده‌ترین و متناقض‌ترین اظهارات در تاریخ ترکیه دانست و گفت: «این سخنان پاسخی به این پرسش نمی‌دهد که چگونه می‌توان دفاع را بدون پاسخ صریح به حملات وارده تضمین کرد.»

وی به دوگانگی حزب «عدالت و توسعه» اشاره کرد و گفت: «آن‌ها که قبلاً گروه‌های مسلح مخالف در سوریه را علیه دولت مشروع حمایت و تجهیز می‌کردند، اکنون می‌خواهند از دولت مستقر در عربستان که تحت حمایت آمریکا و اسرائیل است، دفاع کنند؛ اقدامی که با منافع ترکیه در تضاد است.»

او افزود: «تصمیم ترکیه و پاکستان برای ارائه کمک فوری به عربستان، بدون اطمینان از اینکه آیا متن توافق بر این امر تصریح دارد یا خیر، اتخاذ شده و تنها به این گفته بسنده می‌شود که ماده‌ای مشابه ماده پنجم پیمان ناتو در آن وجود دارد. اگر بندی وجود دارد که جان سربازان ما را برای عربستان به خطر نمی‌اندازد، پس چرا متن توافق منتشر نمی‌شود؟»

این عضو پارلمان ترکیه در پایان گفت: «ارسال نظامیان ترکیه به عربستان، آن‌ها را به هدف یمنی ها تبدیل کرده و روابط ما را با ایران به خطر می‌اندازد.»

ترکیه نمی خواهد سپر اسرائیل باشد

فاتح اربکان، رئیس حزب «رفاه جدید» ترکیه نیز در این خصوص، گفت که هدف این توافق، مبارزه با دشمنان اسرائیل است و ترکیه نمی‌تواند سپر اسرائیل باشد؛ کشورهای عضو ائتلاف مکه باید نیروهای خود را برای دفاع از غزه آماده کنند، نه عربستان.»

از سوی دیگر، ایلهان اوزگیل، هماهنگ‌کننده روابط خارجی در حزب اپوزیسیون اصلی یعنی «حزب جدید» به رهبری اوزگور اوزیل، اظهار داشت: «دولت به جای صلح، جنگ را برگزیده است و منافع ملی دیگر معیاری در سیاست خارجی نیست.»

اوزگیل با یادآوری سیاست‌های متزلزل اردوغان، به سخنان او در سال ۲۰۱۹ اشاره کرد که گفته بود عربستان باید در آینه نگاه کند؛ چه کسی یمن را به این وضعیت رساند؟» وی تأکید کرد که هر توافقی که شامل بندی باشد که بگوید حمله به یکی از طرف‌ها، حمله به همه است، یعنی شما طرفِ جنگ هستید. دولت حزب عدالت و توسعه پذیرفته است که بخشی از نظام دونالد ترامپ در خاورمیانه باشد.