راز جهش دانشگاه‌های هنگ‌کنگ در رتبه‌بندی‌های جهانی

علاوه بر این، دانشگاه علم و فناوری هنگ‌کنگ به رتبه ۳۳ جهان صعود کرده و دانشگاه پلی‌تکنیک هنگ‌کنگ نیز برای نخستین بار وارد جمع ۵۰ دانشگاه برتر جهان شده است. دانشگاه شهری هنگ‌کنگ نیز تنها دو پله با ورود به این فهرست فاصله دارد و در رتبه ۵۲ قرار گرفته است.

کارشناسان معتقدند که این موفقیت‌ها تصادفی نبوده و حاصل سال‌ها سرمایه‌گذاری هدفمند دولت هنگ‌کنگ در بخش آموزش عالی و پژوهش است. دولت منطقه ویژه اداری هنگ‌کنگ طی سال‌های اخیر با افزایش حمایت‌های مالی، توسعه زیرساخت‌های دانشگاهی و اجرای سیاست‌های تشویقی، تلاش کرده است موقعیت این شهر را به‌عنوان یک مرکز بین‌المللی آموزش و پژوهش تقویت کند.

یکی از مهم‌ترین اقدامات دولت، توسعه رشته‌های جدید در حوزه‌های راهبردی بوده است. در همین راستا، دانشگاه‌های هنگ‌کنگ به‌تازگی ۲۷ رشته کارشناسی جدید در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، علوم داده و صنایع خلاق راه‌اندازی کرده‌اند تا بتوانند خود را با نیازهای اقتصاد آینده و تحولات فناوری هماهنگ کنند.

از سوی دیگر، دولت هنگ‌کنگ سیاست جذب دانشجویان بین‌المللی را نیز به‌طور قابل توجهی گسترش داده است. سقف پذیرش دانشجویان غیربومی در دانشگاه‌ها از ۴۰ درصد به ۵۰ درصد افزایش یافته و ظرفیت پذیرش دانشجویان تحصیلات تکمیلی در دوره‌های خودگردان نیز توسعه یافته است. این سیاست‌ها نه‌تنها به بین‌المللی‌تر شدن محیط‌های دانشگاهی کمک کرده، بلکه نقش مهمی در جذب استعدادهای علمی از سراسر جهان ایفا کرده است.

در حوزه پژوهش نیز، هنگ‌کنگ سرمایه‌گذاری گسترده‌ای انجام داده است. شورای کمک‌های پژوهشی این منطقه سالانه از بیش از یک‌هزار و ۵۰۰ پروژه تحقیقاتی جدید حمایت می‌کند و با ارائه انواع بورسیه‌ها، کمک‌هزینه‌های پژوهشی و برنامه‌های جذب پژوهشگران خارجی، تلاش می‌کند محیطی رقابتی و جذاب برای فعالیت‌های علمی ایجاد کند.

عملکرد دانشگاه‌های هنگ‌کنگ در شاخص‌های تخصصی نیز قابل توجه بوده است. برای مثال، دانشگاه شهری هنگ‌کنگ برای دومین سال متوالی پس از دانشگاه هاروارد، رتبه دوم جهان را از نظر تعداد استنادهای علمی به ازای هر عضو هیات علمی کسب کرده است؛ شاخصی که یکی از مهم‌ترین معیارهای سنجش کیفیت پژوهش در دانشگاه‌ها به شمار می‌رود.

موفقیت دانشگاه‌های هنگ‌کنگ تنها به رتبه‌بندی QS محدود نمی‌شود. در رتبه‌بندی تاثیرگذاری بر توسعه پایدار موسسه تایمز نیز پنج دانشگاه هنگ‌کنگی در میان ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار گرفته‌اند. دانشگاه لینگنان نیز برای نخستین بار توانسته به این فهرست راه پیدا کند و جایگاه خود را در میان دانشگاه‌های برتر منطقه تثبیت کند.

مقام‌های هنگ‌کنگ این موفقیت‌ها را بخشی از برنامه بلندمدت این منطقه برای تبدیل شدن به یک قطب جهانی آموزش عالی می‌دانند. دولت هنگ‌کنگ در حال توسعه برند «تحصیل در هنگ‌کنگ» و اجرای پروژه‌هایی همچون «شهر دانشگاهی کلان‌شهر شمالی» است؛ طرحی که با هدف پیوند دادن آموزش، فناوری، صنعت و جذب استعدادهای بین‌المللی طراحی شده است.

به نظر می‌رسد تجربه هنگ‌کنگ نشان می‌دهد که ترکیب سرمایه‌گذاری پایدار، سیاست‌گذاری هدفمند، بین‌المللی‌سازی دانشگاه‌ها و تمرکز بر پژوهش و فناوری، می‌تواند یک نظام آموزش عالی را در مدت زمانی نسبتا کوتاه به یکی از بازیگران اصلی عرصه جهانی تبدیل کند.