وصیت‌نامه‌ای که ۳۸ سال معطل ماند

او که به زبان روسی هم آشنایی داشت، نمایشنامه «شعله‌های سرکش تاریکی» را ترجمه کرده و حوالی سال ۱۳۶۷ حدود ۵ ماه این نمایشنامه را با گروه بازیگران خود تمرین کرد اما از بخت بد نمایشنامه مجوز اجرا نگرفت و همین موضوع کمی هم او را سرخورده کرد تا اینکه پس از چند سال و در آخرین سال‌های عمرش از هوشمند هنرکار، یکی از اعضای گروه تئاتر «آناهیتا» که قرار بود در این نمایش بازی کند، خواست تا این نمایشنامه را روی صحنه ببرد.

حالا نمایشنامه «شعله‌های سرکش تاریکی» پس از حدود ۳۸ سال انتظار، از شامگاه هفتم تیر ماه روی صحنه رفته است.

هوشمند هنرکار در گفتگویی از ضرورت اجرای این اثر نمایشی گفت و ابراز تاسف کرد که تئاتر ایران فست‌فودی شده است.

 او درباره انتخاب این نمایشنامه توضیح داد: پیشتر هم کوشش‌هایی برای اجرای این نمایشنامه به انجام رسید اما نتیجه‌ای نداشت. حالا هم وجود پاره‌ای از مشکلات چندین بار اجرای این نمایش را تا آستانه تعطیلی برد تا اینکه پس از چندین نوبت تعویق، به هر حال اجرای ما آغاز شد.

این کارگردان در پاسخ به اینکه این نمایشنامه چه جذابیتی داشته که پس از این همه سال همچنان برایش وسوسه‌برانگیز بوده است، گفت: شرایطی که نمایشنامه مطرح می‌کند وضعیتی است که ما دهه‌هاست در آن به سر می‌بریم. به همین دلیل این نمایشنامه همیشه برای ما به روز است و کاملاً مناسب شرایط ماست و و دغدغه‌های امروز ما را مطرح می‌کند و این چنین است که هرگز از اولویت‌های من خارج نشد. بخصوص که اجرای آن تقریباً به حالت وصیت‌مانندی از جانب خانم اسکویی مطرح شده بود. ایشان از من خواست این نمایشنامه را کارگردانی کنم و خودش یکی دو سال بعد از دنیا رفت. به همین دلیل اجرای آن را اجرای وصیت‌نامه خانم مهین اسکویی می‌دانستم و این انگیزه دیگری برای اجرای این نمایش بود.

هنرکار درباره تعویق‌های پیاپی در اجرای این نمایش نیز گفت: با مدیران قبلی و همینطور مدیران فعلی سالن توافقاتی داشتیم و قرار بود نمایش نیمه دوم سال گذشته روی صحنه برود. به دلیل شرایط اجتماعی سال ۱۴۰۴ و وقوع اتفاقاتی مانند جنگ ۱۲ روزه، ناآرامی‌های دی ماه و جنگ تحمیلی سوم، اجرای ما بارها به تعویق افتاد. پس از بازگشایی سالن‌های تئاتر در بهار امسال، برنامه‌های سالن و شرایط دکور ما به گونه‌ای بود که اجرای‌مان یک نوبت دیگر هم به تعویق افتاد و به هفتم تیر ماه موکول شد.

او درباره اجرای نمایشی پر بازیگر با وجود مشکلات فعلی تئاتر و شرایط دشوار اقتصادی گفت: شرایطی به تئاتر ما تحمیل می‌شود که خیلی هم توان جنگیدن با آن را نداریم. اجرای نمایش‌های کم‌پرسوناژ ، کمدی یا نمایش‌هایی با حداقل زمان اجرا، محصول همین وضعیت است. گروه‌های نمایشی با این روش‌ها تلاش می‌کنند تا شاید بتوانند مسائل اقتصادی خود را تا حدودی حل و فصل کنند که البته حل هم نمی‌شود. زیرا عملا چیزی از فروش بلیت تئاتر باقی نمی‌ماند تا حتی بتوان به اعضای گروه اجرایی دستمزدی پرداخت. با این حال پتانسیلی که تئاتر را پیش می‌برد که نام آن عشق یا هر چیز دیگری باشد، گریبان ما را هم گرفته و با همین پتانسیل است که نمایش روی صحنه می‌بریم.

این کارگردان و بازیگر با اشاره به بازی گروهی از نوجوانان در این اثر نمایشی ادامه داد: برای اجرای این نمایش نیازمند بازیگران نوجوان بودیم. به همین دلیل کارگاه‌های آموزشی طولانی مدتی برای آموزش آنان برگزار کردیم که حدود ۲ سال زمان برد. این نمایش در نهایت در یک پروسه کارگاهی و مدرسه‌ای شکل گرفت تا خروجی قابل‌قبولی روی صحنه داشته باشد و البته در کنار بازیگران نوجوان، ۳ بازیگر حرفه‌ای تئاتر نیز روی صحنه می‌روند.

هنرکار درباره پروسه طولانی‌مدت تمرین و آماده‌سازی این نمایش در شرایطی که تئاتر ما وضعیتی فست‌فودی را تجربه می‌کند، توضیح داد: بسیاری از گروه‌ها حتی طی ۱۰، ۲۰ روز نمایشی را تمرین و آماده اجرا می‌کنند. در حالیکه پیش از این گروه‌های تئاتری، جایی برای تمرین نمایش‌های خود داشتند و از احترامی برخوردار بودند. ما اداره تئاتری داشتیم که در آن تمرین می‌کردیم اما حالا تمرین گروه‌ها در پلاتوهای خصوصی انجام می‌شود که همانند تئاترهای خصوصی شرایط اقتصادی و مسائل دیگری دارند و در این مکان‌ها عموماً امکانات ایده‌آلی برای تمرین یک گروه بزرگ فراهم نمی‌شود به ویژه که هر پلاتویی برای تمرین ۲۰ بازیگر جای کافی ندارد.

او، طراحی و آماده‌سازی دکور را یکی دیگر از دغدغه‌های مهم گروه‌های نمایشی در شرایط فعلی برشمرد و افزود: از سوی دیگر وضعیت دکور هم یکی دیگر از چالش‌های پیش‌روی گروه‌های نمایشی است. ما دو ماه صبر کردیم تا بتوانیم بخشی از دکور مورد نظر خود را طراحی کنیم و با وجود همراهی سالن، باز هم سالن ما دو اجرایی است و دکور نمایش‌ها باید پرتابل باشد.

نمایش «شعله‌های سرکش تاریکی» نوشته آنتونیو بوئرو است که در خلاصه داستان آن آمده: دانش‌آموزان یک آموزشگاه شبانه‌روزی نابینایان، شاد و سرخوش به زندگی خود مشغولند. با ورود ایگناسیو نظام آموزشگاه به هم می‌ریزد.

این نمایش با بازی ناهید ‌مسلمی، کاظم ‌هژیرآزاد، سیاوش ‌خادم ‌حسینی، امید ‌معاوی، امیرحسین ‌کفائی، سارینا ‌شیاسی، پریسا ‌شریفی، سارینا ‌سلطانلو، باران ‌عبیری، هومهر ‌بیاتیان، مهیار ‌میرزائی، هومن ‌لواسانی ‌کیا، بهار مهدوی، مهرگان ‌طهرانی روی صحنه می‌رود و دیگر اعضای گروه اجرایی آن به شرح زیر هستند:مدیر تولید، دستیار اول کارگردان: پارسا ‌پولادوند، طراح گریم: شقایق ‌برهمتی، نویسنده گفتارهای میانی: هوشمند ‌هنرکار، گفتار سوم برگرفته از؛ شعر ترانه‌ی ماه از لورکا، ترجمه احمد شاملو، صدای گفتارها: بهار مهدوی، مهرگان ‌طهرانی، طراح لباس، صحنه، نور و صدا: هوشمند ‌هنرکار، گروه کارگردانی: محمدرضا ‌حزینی، علی ‌علی ‌نژاد، مدیر روابط عمومی: سمیه علیپور، طراح پوستر: هوشمند ‌هنرکار، سهیلا علیپور، اجرای پوستر و اقلام تبلیغاتی: سهیلا علیپور، عکاس: مجید خمسه، سینا ‌خمسه و …

این نمایش هر شب ساعت ۲۱ و به مدت ۱۰۰ دقیقه در تالار دکتر فرهاد ناظرزاده کرمانی تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه می‌رود.