مدیریت شهری پایتخت با رونمایی از بسته حمایتی «چشم‌روشنی» و گسترش زیرساخت‌های رفاهی ویژه مادران و کودکان، گامی تازه برای تشویق فرزندآوری و یاری به خانواده‌ها برداشته است.
پایگاه خبری میهن نوین، کاهش فرزندآوری در سال‌های اخیر به یکی از مسائل جمعیتی کشور تبدیل شده روندی که در تهران نیز نمود دارد. مریم اردبیلی، رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران، پیش‌تر در گفت‌وگویی از کاهش نرخ باروری و کاهش تعداد تولدها در پایتخت سخن گفته بود حالا شهرداری تهران با اجرای بسته «چشم‌روشنی» تلاش دارد بخشی از حمایت‌های خود از خانواده‌هایی را که صاحب فرزند شده‌اند، در قالب خدمات شهری ارائه کند.
کاهش تولدها در پایتخت؛ باروری تهران زیر یک
اردبیلی پیش‌تر با اشاره به روند کاهش باروری در کشور گفته بود نرخ باروری در سال گذشته در کشور حدود ۱.۳۷ و در تهران حدود یک بوده و تعداد تولدها نیز در سال‌های اخیر روند کاهشی داشته است.
رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران در اظهارات جدید خود نیز اعلام کرد که در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۳ هزار تولد در تهران ثبت شده و پیش‌بینی می‌شود آمار تولد در سال جاری نیز در همین حدود باشد.
وی تأکید کرده است که تغییر روند جمعیتی با اجرای یک طرح یا اقدام کوچک امکان‌پذیر نیست و برای تغییر این روند به مجموعه‌ای از سیاست‌های خانواده‌محور، تسهیل‌کننده تولد فرزندان و حمایت از خانواده‌ها نیاز است.
«چشم‌روشنی» شهرداری برای نوزادان متولد ۱۴۰۵
در چنین شرایطی، شهرداری تهران از بسته خدماتی «چشم‌روشنی» برای نوزادان متولدشده از ابتدای سال ۱۴۰۵ رونمایی کرده است؛ بسته‌ای که قرار است مجموعه‌ای از حمایت‌ها و خدمات شهری را در اختیار خانواده‌هایی قرار دهد که صاحب فرزند شده‌اند.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، درباره این طرح گفت از ابتدای سال ۱۴۰۵، به ازای تولد هر فرزند، ماهانه حدود ۳.۵ تا ۴ میلیون تومان اعتبار به مادر خانواده اختصاص پیدا می‌کند.
به گفته زاکانی، ۲.۵ میلیون تومان از این اعتبار برای خرید از فروشگاه‌های شهروند و میادین میوه و تره‌بار در نظر گرفته شده است.
وی افزود ۵۰۰ هزار تومان دیگر از این اعتبار نیز برای استفاده از خدمات فرهنگی شهر اختصاص دارد و مادر می‌تواند از سینماها، مجموعه‌های فرهنگی، گردشگری، کتاب و دیگر خدماتی که شهر ارائه می‌کند، استفاده کند.
بسته‌ای بدون شرط برای همه نوزادان تهرانی
مریم اردبیلی، رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران، نیز در آیین رونمایی از این بسته درباره جزئیات اجرای آن گفت: فاز نخست «چشم‌روشنی» از بیمارستان‌ها آغاز شده است؛ چراکه بیمارستان نخستین محل حضور نوزادان تازه‌متولدشده در دنیاست و به تعبیری شهروندان جدید تهران در این مکان پا به شهر می‌گذارند.
وی تأکید کرد این بسته هیچ شرط و محدودیتی ندارد و همه خانواده‌ها و همه فرزندان شهر تهران را شامل می‌شود؛ بنابراین تفاوتی ندارد نوزاد، فرزند اول خانواده باشد یا فرزند چندم.
اردبیلی درباره دلیل اختصاص این بسته به مادران نیز گفت بخش قابل توجهی از حمایت‌های رسمی و معیشتی معمولاً به سرپرست خانواده اختصاص پیدا می‌کند، اما از آنجا که بخش مهمی از مدیریت فرهنگی و تربیتی خانواده و برنامه‌ریزی برای استفاده از خدمات در اختیار مادران است، این بسته به مادران تعلق گرفته است.
فعال‌سازی «چشم‌روشنی» در شهرزاد
اردبیلی درباره نحوه فعال‌سازی این بسته گفت کد ملی و شماره تلفن مادر در سامانه «شهرزاد» مبنای فعال‌سازی خواهد بود و خانواده‌ها برای دریافت آن نیاز به انجام اقدام خاصی ندارند.
به گفته وی، اطلاعات مادرانی که از ابتدای سال ۱۴۰۵ فرزندشان در بیمارستان‌های شهر تهران متولد شده، از طریق ثبت احوال و نهادهای ذی‌ربط دریافت شده و در حال ورود به سامانه «شهرزاد» است و طی چند هفته آینده این اطلاعات به‌طور کامل در سامانه ثبت خواهد شد.
رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران توضیح داد «چشم‌روشنی» به صورت پول نقد یا کارت فیزیکی ارائه نمی‌شود، بلکه یک کیف پول الکترونیکی شارژشده است که در نرم‌افزار «شهرزاد» فعال می‌شود.
وی افزود خانواده‌ها می‌توانند ماهانه تا سقف ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان از اعتبار این بسته برای خریدهای آنلاین استفاده کنند و الزامی هم وجود ندارد که اعتبار در همان ماه مصرف شود.
از باغ کتاب و برج میلاد تا پردیس‌های سینمایی
اردبیلی گفت خانواده‌ها علاوه بر بخش خرید، می‌توانند از برخی ظرفیت‌های فرهنگی و شهری شهرداری تهران نیز استفاده کنند؛ از جمله باغ کتاب، برج میلاد و پردیس‌های سینمایی تحت مدیریت شهرداری.
وی تأکید کرد این خدمات صرفاً برای خود نوزاد طراحی نشده است، بلکه قرار است به عنوان «چشم‌روشنی» و خوشامدگویی به خانواده‌ای ارائه شود که یک شهروند جدید به جمع آنها و شهر تهران اضافه شده است.
به گفته اردبیلی، این خدمات می‌تواند پدر و مادر، خواهر و برادرهای نوزاد و دیگر اعضای خانواده را نیز دربرگیرد و هدف آن ایجاد تجربه‌ای مثبت و خاطره‌ای خوش از تولد نوزاد برای خانواده است.
اعتبار بسته و امکان توسعه خدمات
رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران درباره تأمین اعتبار این بسته گفت اعتبار اولیه طرح از محل ردیف حمایتی مربوط به نوزادان تازه‌متولدشده که در مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران پیش‌بینی شده، تأمین می‌شود.
وی افزود با توجه به میزان استقبال شهروندان و نوع استفاده آنها از خدمات، میزان اعتبار و دامنه خدمات برای سال آینده دقیق‌تر تعیین خواهد شد.
اردبیلی همچنین از احتمال اضافه شدن خدمات ورزشی به این بسته خبر داد و گفت سالن‌های ورزشی، استخرها و دیگر امکانات شهری می‌توانند در ادامه به «چشم‌روشنی» اضافه شوند.
هزار نقطه برای مادران و ۱۲۰ اتاق مادر و کودک
اردبیلی در ادامه از اقدامات دیگری برای خانواده‌ها در شهر تهران خبر داد و گفت امسال با کمک مادران شهر تهران، هزار نقطه در پایتخت به عنوان نقاط چالش‌برانگیز برای تردد مادر و کودک شناسایی شده است.
وی افزود هدف‌گذاری شهرداری این است که تا سال آینده مشکلات این هزار نقطه برطرف شود.
رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران همچنین گفت در حال حاضر حدود ۲۰ اتاق مادر و کودک در مجموعه‌های شهری وجود دارد و مقرر شده ۱۲۰ اتاق دیگر نیز در نقاط پرتردد، از جمله ایستگاه‌های مترو، مراکز خرید و اماکن تفریحی و گردشگری ایجاد شود.
«چشم‌روشنی» در مسیر شهر خانواده
اردبیلی تأکید کرد مجموعه این اقدامات در راستای حرکت مدیریت شهری به سمت شکل‌گیری «شهر خانواده» دنبال می‌شود؛ شهری که در آن حضور مادر، کودک و خانواده تسهیل شود و خدمات متناسب با نیازهای آنان در دسترس باشد.
به این ترتیب، «چشم‌روشنی» در حالی از سوی شهرداری تهران برای نوزادان متولد سال ۱۴۰۵ تعریف شده که پیش از این نیز مسئولان شهری از کاهش تولد و پایین بودن نرخ باروری در پایتخت سخن گفته بودند طرحی که قرار است بخشی از حمایت‌های شهری از خانواده را از همان روزهای نخست تولد یک شهروند جدید دنبال کند.
