رونق بنادر مازندران در کریدور شمال جنوب

در این میان سه بندر امیرآباد نوشهر و فریدونکنار هر کدام می توانند بخشی از زنجیره تجارت را بر عهده بگیرند زنجیره ای که اگر اتصال بندر به جاده ریل مراکز تولید انبارها پایانه های صادراتی و بازارهای هدف کامل شود اثر آن از محدوده ساحلی فراتر رفته و به اقتصاد سراسر استان سرایت خواهد کرد.

مازندران و فرصتی که از دل خزر تا اوراسیا امتداد دارد

کریدور بین المللی شمال- جنوب صرفا یک مسیر حمل و نقلی نیست این کریدور می تواند بخشی از آرایش جدید تجارت منطقه را شکل دهد و ایران را از طریق شبکه های دریایی ریلی و جاده ای به کشورهای شمالی و بازارهای اوراسیا متصل کند.

در چنین ساختاری بنادر شمالی کشور اهمیت ویژه ای پیدا می کنند چرا که کالا پس از ورود به ایران می تواند از مسیرهای داخلی به بنادر جنوبی یا برعکس از جنوب کشور به شبکه شمالی منتقل و از طریق دریای خزر به کشورهای منطقه ارسال شود.

مازندران با سه بندر امیرآباد نوشهر و فریدونکنار در این جغرافیای تجاری از یک موقعیت قابل توجه برخوردار است بندر نوشهر به عنوان یک بندر قدیمی و دارای سابقه طولانی فعالیت تجاری فریدونکنار با ظرفیت چندمنظوره و امیرآباد به عنوان یکی از مهم ترین بنادر تجاری شمال کشور می توانند در کنار یکدیگر مجموعه ای مکمل برای توسعه تجارت دریایی استان ایجاد کنند.

مهدی یونسی رستمی استاندار مازندران در گفت وگویی اظهار کرد: توسعه مازندران نباید صرفا بر پایه فعالیت های سنتی استوار باشد و اقتصاد دریامحور فناوری های نوین توسعه زیرساخت های بندری و ایجاد ظرفیت های جدید اقتصادی باید در برنامه آینده استان جایگاه ویژه ای داشته باشد.

وی افزود: قرار گرفتن مازندران در حاشیه دریای خزر یک مزیت جغرافیایی مهم است اما این مزیت زمانی به ثروت اشتغال و رونق اقتصادی تبدیل می شود که ارتباط میان دریا بندر شبکه حمل و نقل تولید و بازار تکمیل شود.

استاندار مازندران ادامه داد: توسعه تجارت با کشورهای حاشیه خزر و استفاده از ظرفیت کریدور شمال جنوب باید با نگاه بلندمدت دنبال شود و بنادر استان می توانند در این مسیر به یکی از پایه های توسعه اقتصادی تبدیل شوند.

یونسی رستمی تصریح کرد: صادرات محصولات کشاورزی توسعه تجارت منطقه ای جذب سرمایه گذاری و تقویت زیرساخت های لجستیکی مجموعه ای به هم پیوسته است و نمی توان هر یک از این بخش ها را جدا از دیگری دنبال کرد.

وی گفت: هدف این است که ظرفیت های موجود در استان از حالت بالقوه خارج شود و در قالب فعالیت های واقعی اقتصادی صادرات اشتغال و سرمایه گذاری خود را نشان دهد.

امیرآباد بندری که از امنیت غذایی تا تجارت اوراسیا نقش گرفته است

اگر قرار باشد برای نقش آفرینی مازندران در تجارت منطقه ای یک نقطه کلیدی تعریف شود بندر امیرآباد جایگاه ویژه ای خواهد داشت این بندر در سال های اخیر علاوه بر فعالیت های تجاری در تأمین کالاهای اساسی و نهاده های مورد نیاز کشور نیز نقش داشته است.

اهمیت این نقش در شرایطی که ایران طی یک سال گذشته با فشارهای ناشی از جنگ تحمیلی و تحریم های ناعادلانه مواجه بوده دوچندان شده است استفاده از مسیرهای متنوع واردات و تأمین کالا می تواند آسیب پذیری زنجیره تأمین کشور را کاهش دهد.

محمدابراهیم تولایی معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار مازندران در گفت وگویی اظهار کرد: در شرایط جنگ و محدودیت های ایجاد شده در مسیرهای تجاری استفاده از ظرفیت بنادر شمالی کشور برای تأمین کالاهای اساسی و نهاده های مورد نیاز اهمیت ویژه ای پیدا کرد.

وی افزود: بندر امیرآباد در این دوره نقش مهمی در ورود کالاهای اساسی به کشور داشت و بیش از یک میلیون تن کالا از طریق این بندر وارد شده است.

تولایی ادامه داد: این بندر در تأمین و توزیع نهاده ها در ۱۱ استان نیز نقش داشته و رشد ۹۲ درصدی در تأمین کالا و توزیع نهاده ها نشان می دهد که ظرفیت بنادر شمالی می تواند در شرایط خاص بخشی از بار زنجیره تأمین کشور را بر عهده بگیرد.

معاون اقتصادی استاندار مازندران با اشاره به ظرفیت صادراتی امیرآباد گفت: مسیر دریایی خزر فقط برای واردات نیست و باید از آن برای توسعه صادرات غیرنفتی به ویژه محصولات کشاورزی مازندران استفاده کرد.

وی افزود: بیش از ۳۲۲ هزار تن کالا در بندر امیرآباد ترخیص شده و برای تخلیه ۹۶ فروند کشتی نیز مجوز صادر شده است.

تولایی بیان کرد: افزایش مبادلات دریایی با کشورهای حاشیه خزر فرصت مهمی برای تولیدکنندگان مازندران ایجاد کرده است و محصولات کشاورزی استان می توانند در بازارهای شمالی و اوراسیا حضور بیشتری پیدا کنند.

وی تأکید کرد: برای رسیدن به صادرات پایدار تنها تولید محصول کافی نیست و باید بسته بندی فرآوری نگهداری زنجیره سرد حمل و نقل و فرآیندهای گمرکی نیز همزمان تقویت شوند.

تولایی همچنین با اشاره به ضرورت اصلاح فرآیندهای اداری در بنادر اظهار کرد: خدمات در بندر امیرآباد باید به صورت شبانه روزی ارائه شود و توقف طولانی مدت کالا و خودرو هزینه سنگینی به سرمایه گذاران و صاحبان کالا تحمیل می کند.

وی افزود: اگر سرمایه یک فعال اقتصادی ماه ها در بندر متوقف باشد طبیعی است که هزینه تجارت افزایش پیدا کند بنابراین دستگاه های مسئول باید برای تسریع در ترخیص و رفع گره های اجرایی همکاری کنند.

معاون استانداری مازندران تصریح کرد: مشکلات درون سازمانی دستگاه ها نباید به مردم و فعالان اقتصادی منتقل شود و هیچ ناهماهنگی اداری نباید مانع فعالیت تجاری شود.

نوشهر حلقه ای که باید در زنجیره شمال جنوب تکمیل شود

در غرب مازندران بندر نوشهر نیز در حال ورود به مرحله ای تازه از توسعه زیرساختی است این بندر در صورتی می تواند سهم بیشتری از تجارت منطقه ای به دست آورد که ارتباط آن با شبکه حمل و نقل زمینی تقویت شود.

پروژه راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی در همین چارچوب اهمیت پیدا می کند پروژه ای که همزمان دو مسئله را هدف گرفته است کاهش فشار ترافیک کامیون ها بر شهر و ایجاد مسیر سریع تر برای انتقال کالا.

علی تقی پور رئیس اتاق بازرگانی صنایع معادن و کشاورزی مازندران در گفت وگویی اظهار کرد: توسعه تجارت زمانی اتفاق می افتد که هزینه و زمان انتقال کالا کاهش یابد و یکی از عوامل اصلی در این زمینه دسترسی مناسب به بنادر است.

وی افزود: راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی سال ها مورد مطالبه فعالان اقتصادی صادرکنندگان صاحبان صنایع و شرکت های حمل و نقل بوده و بهره برداری از آن می تواند بخشی از مشکلات لجستیکی بندر را برطرف کندو

رئیس اتاق بازرگانی مازندران ادامه داد: وقتی کامیون برای رسیدن به بندر ناچار باشد از مسیرهای پرترافیک شهری عبور کند زمان و هزینه حمل افزایش پیدا می کند و این موضوع مستقیما بر قیمت تمام شده کالا و قدرت رقابت صادرکننده اثر می گذارد.

وی تصریح کرد: این پروژه را نباید صرفا یک طرح راه سازی دانست زیرا مسیر دسترسی بندر بخشی از زیرساخت تجارت است و می تواند در افزایش بهره وری فعالیت های بندری و جذب سرمایه گذاری نقش داشته باشد.

تقی پور گفت: اگر مازندران می خواهد از ظرفیت بازارهای حاشیه خزر و اوراسیا استفاده کند باید شبکه لجستیکی آن نیز متناسب با این هدف توسعه پیدا کند.

شاهرخ جهانشاهی فرماندار نوشهر در گفت وگویی نیز اظهار کرد: راه دسترسی اختصاصی بندر به کمربندی یکی از مطالبات مهم مردم و فعالان اقتصادی شهرستان بوده است.

وی افزود: با بهره برداری از این مسیر بخش قابل توجهی از تردد کامیون های ورودی و خروجی بندر از معابر مرکزی شهر خارج می شود و فشار ترافیکی کاهش خواهد یافت.

فرماندار نوشهر ادامه داد: آثار این پروژه فقط به حوزه ترافیک محدود نیست و تسریع در انتقال کالا کاهش هزینه حمل و نقل و افزایش جذابیت بندر برای سرمایه گذاری از دیگر نتایج آن خواهد بود.

لایروبی نوشهر و فریدونکنار آماده سازی بنادر برای مرحله تازه تجارت

در کنار امیرآباد و پروژه راه دسترسی نوشهر لایروبی بنادر نوشهر و فریدونکنار نیز می تواند ظرفیت عملیاتی این دو بندر را افزایش دهد.

در اقتصاد دریایی ظرفیت بندر تنها به تعداد اسکله ها محدود نمی شود عمق مناسب حوضچه و کانال دسترسی امکان تردد شناورها سرعت تخلیه و بارگیری و اتصال بندر به شبکه حمل و نقل زمینی و ریلی مجموعه ای است که توان واقعی یک بندر را تعیین می کند.

سعید کیاکجوری مدیرکل بنادر و دریانوردی مازندران در گفت وگویی اظهار کرد: لایروبی بنادر نوشهر و فریدونکنار با هدف ارتقای ظرفیت عملیاتی تسهیل تردد شناورها و تقویت زیرساخت های تجارت دریایی استان دنبال می شود.

وی افزود: افزایش ظرفیت عملیاتی بنادر می تواند امکان جابه جایی کالا را بهبود دهد و زمینه استفاده بیشتر از ظرفیت دریای خزر را فراهم کند.

کیاکجوری ادامه داد: بندر زمانی می تواند در تجارت منطقه ای نقش مؤثرتری ایفا کند که ظرفیت دریایی آن در کنار زیرساخت های زمینی و لجستیکی توسعه یابد.

وی گفت: توسعه این زیرساخت ها می تواند به افزایش سهم مازندران در جابه جایی کالا صادرات و واردات و ارتباط اقتصادی با کشورهای حاشیه خزر کمک کند.

خزر از مرز آبی به مسیر تجارت

مازندران اکنون در نقطه ای قرار گرفته که سه مؤلفه مهم در کنار یکدیگر قرار گرفته اند: ظرفیت تولید و صادرات دسترسی به دریای خزر و قرار گرفتن در محدوده اثرگذاری کریدور شمال جنوب.

ارتباط با روسیه قزاقستان جمهوری آذربایجان و سایر کشورهای پیرامون خزر تنها یک فرصت برای افزایش حجم تجارت نیست بلکه می تواند به توسعه بازار محصولات کشاورزی افزایش فعالیت صنایع تبدیلی ایجاد اشتغال در بخش لجستیک و جذب سرمایه گذاری در زیرساخت های بندری و پسکرانه ای منجر شود.

از سوی دیگر اتصال این ظرفیت به کریدور شمال جنوب چشم انداز بزرگ تری پیش روی استان قرار می دهد در چنین شرایطی بندر می تواند نقطه اتصال تولیدکننده مازندرانی به بازار منطقه باشد و کالاهای عبوری نیز از مسیرهای حمل و نقلی استان عبور کنند.

البته تحقق این هدف نیازمند تکمیل زنجیره است لایروبی بدون مسیر دسترسی مناسب کافی نیست بندر مجهز بدون خدمات سریع اداری نمی تواند مزیت رقابتی ایجاد کند و تولید صادرات محور بدون بسته بندی زنجیره سرد و لجستیک مناسب نیز نمی تواند سهم پایداری از بازار اوراسیا به دست آورد.

به همین دلیل پروژه های در حال اجرا در بنادر مازندران را باید در یک تصویر بزرگ تر دید تصویری که در آن راه دسترسی نوشهر لایروبی نوشهر و فریدونکنار توسعه امیرآباد و خدمات لجستیکی اجزای یک زنجیره واحد هستند.

مازندران در صورت تکمیل این زنجیره می تواند از یک استان ساحلی به یک گره تجاری در شمال کشور تبدیل شود گرهی که تولیدات ایران را به بازارهای حاشیه خزر و اوراسیا متصل و در مسیر کریدور شمال جنوب سهم بیشتری از جریان تجارت منطقه ای جذب می کند.

در شرایطی که اقتصاد ایران طی یک سال گذشته با فشار تحریم ها و پیامدهای جنگ تحمیلی روبه رو بوده تنوع بخشی به مسیرهای تجاری و تقویت ظرفیت های شمال کشور اهمیتی فراتر از یک برنامه استانی دارد بنادر مازندران می توانند بخشی از این راهبرد ملی باشند به شرط آنکه توسعه آنها از پروژه های جداگانه عبور کرده و به یک شبکه یکپارچه بندری جاده ای ریلی و لجستیکی متصل به اوراسیا تبدیل شود.

در این صورت دریای خزر دیگر تنها همسایه شمالی مازندران نخواهد بود بلکه می تواند به یکی از مهم ترین مسیرهای ورود استان به اقتصاد منطقه و بازارهای اوراسیا تبدیل شود.