ششمین دیدار روسای جمهور ایران و روسیه

وی اظهار داشت: می‌توان گفت که سیر رو به گسترش روابط دو کشور مرهون نگاه عمیقی است که رهبر و امام شهیدمان به روسیه داشتند؛ ایشان نگاه خیلی نافذ و دقیقی نسبت به روابط با همسایگان به ویژه با روسیه داشتند که این مناسبات در این چارچوب طی دو سال اخیر تقویت شده است.

جلالی در پاسخ به پرسشی درباره برخی تصورات درباره چشم‌انداز تهران و مسکو در آغاز دولت چهاردهم اظهار داشت:‌ برخی تلاش می‌کنند که مناسبات ایران و روسیه را به نوع ملاحظات و نوع روابط ایران و غرب نسبت دهند که از نگاه من، رویکردی نادرست است.

وی یادآور شد:‌ ما همواره علاقه‌مند بودیم که روابط مناسبی با غرب داشته باشیم اما آنچه که این روابط را به هم زد،‌ نیرنگ‌ها و حیله‌های غرب بود.

سفیر ایران در روسیه خاطرنشان کرد: این موضوع پارسال اثبات شد. ما در دو مرحله و در هر مرحله، در چند نوبت با آمریکایی‌ها مذاکره و گفت‌وگو کردیم که کار به جنگ منجر نشود اما آمریکایی‌ها در وسط هر مذاکره‌ای خدعه کردند.

وی تأکید کرد: ما روابط با روسیه به عنوان یک کشور بزرگ و همسایه را مستقل از روابط خود با غرب می‌بینیم؛‌ سخن قائد شهید ما نیز همواره این بود:‌«روسیه مقتدر و ایران مستقل».

جلالی ادامه داد: ما همواره در مناسبات‌ خود چه با دنیای غرب و چه با روسیه و چین، بر حفظ استقلال خود و رعایت چارچوب عزت، حکمت و مصلحت تأکید کرده‌ایم.

با احتساب دیدار هفته آینده، رؤسای جمهور روسیه و ایران تاکنون ۶ دیدار و ۶ گفت‌وگوی تلفنی داشته‌اند.

سفیر ایران در روسیه با بیان اینکه تماس‌های خوبی میان رهبران دو کشور برقرار است، گفت:‌ آقایان پزشکیان و پوتین تاکنون پنج دیدار حضوری داشته‌اند که شمار این دیدارها هفته آینده با ملاقات آنها در حاشیه اجلاس آتی سران سازمان همکاری شانگهای در بیشکک پایتخت قرقیزستان به ۶ دیدار افزایش خواهد یافت؛ رؤسای جمهور دو کشور همچنین تاکنون ۶ گفت‌وگوی تلفنی در دو سال اخیر داشته‌اند.

جلالی یادآور شد:‌ آقای عراقچی وزیر امور خارجه با آقای لاوروف همتای روسی خود در این مدت ارتباطات سازنده‌ای در قالب ۱۲ ملاقات حضوری و ۱۷ گفت‌وگوی تلفنی داشتند.

وی ادامه داد:‌ آخرین دیدار وزیران خارجه ایران و روسیه دو هفته قبل در حاشیه اجلاس وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای در بیشکک بود.

تلاش برای ارتقای مبادلات اقتصادی هم‌پای مناسبات سیاسی

سفیر ایران در روسیه در پاسخ به پرسش دیگر ایرنا درباره تلاش‌ها برای ارتقای سطح مبادلات اقتصادی دو کشور به سطح بالاتر هم‌تراز با سطح مناسبات سیاسی دوجانبه نیز گفت: تلاش‌های خوبی در این راستا انجام شده است، هرچند تا وضعیت مطلوب فاصله داریم.

وی از معاهده جامع راهبردی ایران و روسیه به عنوان ظرفیت مطلوبی برای توسعه مناسبات اقتصادی دو کشور یاد کرد و گفت: این معاهده ۲۸ دی ۱۴۰۳ در دولت چهاردهم،‌ به امضای رؤسای جمهور دو کشور رسید و از ۱۰ مهرماه ۱۴۰۴ لازم‌الاجرا شد، یعنی حدود یک ماه دیگر به یک سالگی این معاهده می‌رسیم که امضای آن، گام مهمی بود.

جلالی خاطرنشان کرد:‌ این معاهده فقط یک سند سیاسی نیست، بلکه، بخش مهمی از آن، همکاری‌های تجاری، اقتصادی، بانکی، سرمایه‌گذاری، حمل‌ونقل و انرژی است.

وی تأکید کرد: این معاهده یک سند مادر تلقی می‌شود و همه بخش‌های اقتصادی در داخل کشور باید به صورت مجزا برای اجرایی کردن آن برنامه داشته باشند.

سفیر ایران در روسیه گفت:‌ همه سازمان‌ها و نهادها در ایران و روسیه باید بررسی کنند که بر اساس ظرفیت‌هایی که این سند ایجاد کرده است، چه همکاری‌هایی را می‌توانند با یکدیگر داشته باشند.

موافقت‌نامه تجارت آزاد و فرصت‌های پیش‌رو

جلالی ادامه داد: گام مهم دیگر در توسعه سطح مناسبات اقتصادی ایران و روسیه، اجرایی شدن موافقت‌نامه تجارت آزاد کشورمان با پنج کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ بود.

وی افزود:‌از آنجا که دولت‌های ما در ایران مکمل یکدیگر هستند، باید یادی کنیم از دولت شهید رئیسی که در همه فرایندهایی که به آنها اشاره می‌کنم، نقش داشتند؛ آنها شروع کردند و دولت آقای پزشکیان هم با گام‌های استوار، تلاش‌ها را ادامه داد و تکمیل کرد.

سفیر ایران در روسیه یادآور شد: به دنبال اجرایی شدن‌ موافقت‌نامه تجارت آزاد، تعرفه گمرکی ۸۷ درصد کالا بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا که روسیه بزرگترین کشور عضو آن است،‌ صفر شد؛ این موافقت‌نامه، فرصت خوبی برای تجار ایرانی هست و خواهد بود که از این وضعیت استفاده کنند.

وی اظهار داشت:‌ سازمان‌ها و نهادهای هماهنگ کننده در کشور نیز باید تلاش بیشتری انجام دهند که تجار ما از این موافقت‌نامه، استفاده مطلوبی برای افزایش صادرات داشته باشند و با توجه به ضعف شناخت تجار ایرانی از ظرفیت‌های اقتصادی روسیه و دیگر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، باید این شناخت تقویت شود.

دولت چهاردهم پیگیری خوبی در طرح‌های کریدور داشته است

جلالی از حوزه حمل‌ونقل و کریدور شمال- جنوب به عنوان عامل مهم دیگر در ارتقای مناسبات اقتصادی ایران و روسیه یاد کرد.

وی یادآور شد:‌ شاخه شرقی کریدور شمال-جنوب فعال شده است و باید میزان بهره‌برداری از آن را افزایش دهیم؛ از این مسیر، امکان جابجایی سالانه تا ۱۵ میلیون تن کالا وجود دارد اما برای اینکه این ظرفیت به صورت کامل بهره‌برداری شود، راه طولانی در پیش داریم.

این دیپلمات ایرانی گفت: در مسیر میانی راهگذر شمال – جنوب که از دریای خزر می‌گذرد نیز از همه ظرفیت‌ها خوب استفاده کرده‌ایم اما به نظر من باید ناوگان دریایی‌مان در این دریا را افزایش دهیم.

وی افزود: دولت پیگیری‌ها و تلاش‌های خوبی در هر سه بخش شرقی، میانی و غربی این راهگذر بین‌المللی داشته است.

جلالی یادآور شد: در بخش غربی این کریدور، ظرفیت ارتباطات جاده‌ای از طریق جمهوری آذربایجان به صورت کامل فعال است؛ از این رو، برای ارتقای سطح تعاملات تجاری،‌ باید ظرفیت‌های ترانزیتی و لجستیکی جدیدی را ایجاد کنیم.

وی با اشاره به امضای توافق‌نامه ساخت خط ریلی رشت – آستارا به عنوان حلقه مفقوده ریلی مسیر غربی کریدور شمال – جنوب در دولت قبل گفت: دولت آقای پزشکیان با محوریت وزارت راه و شهرسازی به مدیریت خانم صادق، اکنون کل زمین مورد نیاز ساخت خط ریلی را تملک کرده‌ و در اختیار طرف روسی قرار داده‌اند که آنها نیز مطالعات را آغاز کرده‌اند.

طرح انتقال گاز روسیه به ایران را از منظر سوآپ انرژی نگاه کنیم

سفیر ایران در روسیه در بخش دیگری سخنان خود از همکاری در حوزه انرژی به عنوان یکی دیگر از حوزه‌های تأثیرگذار در ارتقای سطح تعاملات اقتصادی دو کشور یاد کرد.

وی یادآوری کرد:‌ روسیه، بزرگترین سرمایه‌گذار خارجی در میادین نفتی در طی سالیان گذشته است؛ آنها در حال پیشبرد کار هستند و در نتیجه این فعالیت‌ها، تولید نفت ایران مقداری افزایش یافته که در پی سرمایه‌گذاری در میادین نفتی حاصل شده است.

جلالی گفت: طرح انتقال گاز ایران به روسیه هم می‌تواند طرح خیلی بزرگ و تأثیرگذاری باشد؛ این طرح را تنها نباید به عنوان انتقال گاز در نظر بگیریم، بلکه از این زاویه به موضوع نگاه کنیم که با احداث این خط لوله، ایران می‌تواند به عنوان کانون سوآپ انرژی و اتصال شرق – غرب و شمال – جنوب شود.

وی افزود: علاوه بر این، ایران و روسیه تولید برق از انرژی هسته‌ای را در دستور کار دارند و در این زمینه، واحدهای دوم و سوم نیروگاه اتمی بوشهر در حال احداث است؛ علاوه بر این، ما تفاهم‌نامه ۲۵ میلیارد دلاری برای ساخت نیروگاه‌های اتمی جدید با روسیه امضا کرده‌ایم.

سفیر ایران در روسیه تصریح کرد: رفت‌وآمدهای هیأت‌های دو کشور در راستای عملیاتی کردن این تفاهم‌نامه در حال انجام است و بخش خصوصی ما وارد عمل شده و زمین مورد نیاز برای ساخت نیروگاه اتمی در مجاورت خلیج فارس در نظر گرفته شده است؛ امیدوار هستیم که این نیروگاه را بتوانیم در زمان مناسبی بسازیم.

وی ادامه داد:‌ علاوه بر این، ساخت نیروگاه‌های اتمی کوچک مقیاس در ایران نیز در دستور کار همکاری میان دو کشور است.

بخش زیادی از مسائل مالی در تجارت ایران و روسیه در حال حل شدن است

جلالی یادآور شد:‌ ایران و روسیه در تعاملات خود در حوزه مالی و بانکی، استفاده از پول‌های ملی، ارتباط مستقیم شبکه‌های بانکی و سازوکارهای پرداخت مستقل از زیرساخت کشورهای ثالث را در دستور کار دارند تا حجم تجارت میان دو کشور ارتقا یابد.

وی افزود:‌ نمی‌خواهم بگویم که همه مسائل ما در تجارت میان دو کشور حل شده، بخش زیادی از این مسائل در حال حل شدن است.

سفیر ایران در مسکو با اشاره به سفر اخیر رئیس کل بانک مرکزی گفت:‌ آقای دکتر همتی هم سفری به روسیه داشت و گفت‌وگوهای خوبی هم در این خصوص انجام شد.

وی خاطرنشان کرد:‌ بنابراین،‌ در دو سال گذشته، پنج پایه اساسی برای توسعه روابط ایران و روسیه شامل معاهده جامع راهبردی، تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، کریدور شمال – جنوب، سازوکارهای مالی و بانکی و همکاری‌ها در حوزه انرژی دنبال شده است.