رژیم اپتاویا یکی از رژیم های لاغری تجاری و ساختارمند است که در سال های اخیر توجه بسیاری از افراد علاقه مند به کاهش وزن سریع را جلب کرده است. این رژیم بر پایه مصرف غذاهای بسته بندی شده، وعده های کوچک و مکرر، و استفاده از مکمل های غذایی طراحی شده است. بسیاری از افراد به دنبال برنامه ای ساده، مشخص و بدون نیاز به محاسبه دقیق کالری هستند و اپتاویا چنین ساختاری را ارائه می دهد.
با این حال، مانند هر رژیم غذایی دیگر، رژیم اپتاویا نیز مزایا و معایب خاص خود را دارد. برخی آن را راهی مؤثر برای کاهش وزن اولیه می دانند و برخی دیگر به دلیل محدودیت شدید کالری، وابستگی به محصولات تجاری و ماندگاری پایین، آن را زیر سؤال می برند.
رژیم اپتاویا چیست؟
رژیم اپتاویا یک برنامه کاهش وزن کم کالری و ساختارمند است که توسط شرکت «اپتاویا» ارائه می شود. این برنامه در واقع نسخه بازطراحی شده و تجاری سازی شده رژیم «مدی فست» است. در رژیم اپتاویا، افراد به جای تهیه همه وعده ها از مواد غذایی تازه، از محصولات آماده شرکت استفاده می کنند که به آن ها «Fuelings» یا «سوخت ها» گفته می شود.
این محصولات شامل بارهای پروتئینی، شیک ها، سوپ ها، پودینگ ها، بیسکویت ها و میان وعده های کم کالری هستند. هدف اصلی اپتاویا، ایجاد کمبود کالری از طریق وعده های کوچک و کنترل شده، همراه با آموزش عادات سالم و پشتیبانی مربی است. ادعای اصلی این رژیم، کاهش وزن سریع در کوتاه مدت و سپس حفظ آن از طریق تغییر سبک زندگی است.
اپتاویا در اصل از شرکت مدی فست نشأت گرفته است. مدی فست سال ها پیش با ارائه برنامه های کم کالری و جایگزین های وعده غذایی شناخته می شد. سپس شرکت اپتاویا با تغییر برندینگ و تأکید بر «عادت های سلامت» و مربیگری شخصی، نسخه جدیدی از این برنامه را معرفی کرد.
فلسفه اپتاویا بر سه پایه استوار است: نخست، کاهش شدید کالری برای رسیدن به کاهش وزن سریع؛ دوم، ایجاد وعده های کوچک و مکرر برای کنترل گرسنگی و قند خون؛ و سوم، ارائه پشتیبانی رفتاری از طریق مربیان. این رژیم ادعا می کند که با ایجاد تغییرات تدریجی در عادات غذایی، می تواند به حفظ وزن سالم در بلندمدت کمک کند.
اصول اصلی رژیم اپتاویا

برنامه ۵ و ۱
محبوب ترین برنامه اپتاویا، «۵ و ۱» نام دارد. در این برنامه، فرد در طول روز پنج وعده از محصولات اپتاویا (Fuelings) مصرف می کند و یک وعده غذایی اصلی به نام «لین اند گرین» دارد. وعده لین اند گرین شامل پروتئین کم چرب، سبزیجات غیرنشاسته ای و مقدار محدودی چربی سالم است.
این برنامه معمولاً بین ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ کالری در روز ایجاد می کند. به همین دلیل، برای بسیاری از افراد یک رژیم بسیار کم کالری محسوب می شود. در این برنامه، فرد هر دو تا سه ساعت یک بار غذا می خورد تا متابولیسم فعال بماند و گرسنگی کنترل شود.
برنامه ۴ و ۲ و ۱
برنامه دیگر اپتاویا، «۴ و ۲ و ۱» است. در این برنامه، فرد چهار وعده اپتاویا، دو وعده لین اند گرین و یک میان وعده سالم مصرف می کند. این برنامه کالری بیشتری دارد و برای افرادی مناسب است که به کاهش وزن ملایم تر یا حفظ وزن رسیده اند.
برنامه ۳ و ۳
برنامه «۳ و ۳» معمولاً برای مرحله حفظ وزن یا افرادی با نیاز کالری بالاتر طراحی شده است. در این برنامه، سه وعده اپتاویا و سه وعده غذایی متعادل مصرف می شود. این مرحله به فرد کمک می کند تا به تدریج از محصولات تجاری فاصله بگیرد و به رژیم غذایی عادی بازگردد.
وعده های اپتاویا یا Fuelings
محصولات اپتاویا به گونه ای طراحی شده اند که کالری کم، پروتئین نسبتاً بالا و قند پایین داشته باشند. هر وعده معمولاً حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ کالری دارد. این محصولات شامل انواع بار، شیک، سوپ، پاستا، پودینگ، چیپس و میان وعده هستند. بسیاری از آن ها با ویتامین ها و مواد معدنی غنی سازی شده اند تا خطر کمبود مواد مغذی در رژیم کم کالری کاهش یابد.
با این حال، این محصولات غذاهای فرآوری شده محسوب می شوند. بنابراین، افرادی که به مصرف غذاهای تازه و طبیعی اهمیت می دهند، ممکن است با این بخش از رژیم اپتاویا مشکل داشته باشند. همچنین هزینه خرید این محصولات می تواند برای برخی افراد قابل توجه باشد.
وعده «لین اند گرین» چیست؟
وعده لین اند گرین، قلب برنامه اپتاویا است. در این وعده، فرد باید حدود ۱۱۰ تا ۱۷۰ گرم پروتئین کم چرب مانند مرغ، بوقلمون، ماهی، تخم مرغ یا توفو مصرف کند. همراه آن، سه وعده سبزیجات غیرنشاسته ای مانند بروکلی، اسفناج، کدو سبز، فلفل دلمه ای یا سالاد مجاز است. همچنین مقدار کمی چربی سالم مانند روغن زیتون، آووکادو یا مغزها مجاز است.
هدف این وعده، تأمین پروتئین کافی برای حفظ توده عضلانی، دریافت فیبر و مواد مغذی سبزیجات و ایجاد حس سیری است. با این حال، بسیاری از افراد در ابتدا با اندازه این وعده و محدودیت انتخاب مواد غذایی چالش دارند.

نمونه برنامه روزانه رژیم اپتاویا
یک روز نمونه در برنامه ۵ و ۱ می تواند چنین باشد:
- صبح: یک شیک اپتاویا یا بار پروتئینی
- میان وعده: یک پودینگ یا بیسکویت اپتاویا
- ناهار: یک سوپ یا وعده آماده اپتاویا
- میان وعده: یک بار یا چیپس پروتئینی اپتاویا
- شام: وعده لین اند گرین شامل مرغ گریل، بروکلی و سالاد با روغن زیتون
- میان وعده شب: یک شیک یا دسر اپتاویا
در این برنامه، فرد تقریباً هر دو تا سه ساعت غذا می خورد. نوشیدن آب کافی، پرهیز از قند و کافئین زیاد و فعالیت بدنی سبک نیز توصیه می شود.
مزایای رژیم اپتاویا
یکی از مهم ترین مزایای رژیم اپتاویا، ساختار مشخص و ساده آن است. فرد نیازی به محاسبه دقیق کالری یا تصمیم گیری های پیچیده ندارد. وعده ها از پیش تعیین شده اند و این موضوع می تواند برای افرادی که در برنامه ریزی غذایی ضعف دارند، مفید باشد.
مزیت دیگر، کاهش وزن سریع در هفته های اول است. کاهش وزن اولیه می تواند انگیزه بخش باشد و فرد را به ادامه برنامه تشویق کند. همچنین، وعده های مکرر و کوچک ممکن است به کنترل گرسنگی و جلوگیری از پرخوری کمک کند. پشتیبانی مربیان و گروه های آنلاین نیز برای برخی افراد عامل مهمی در پایبندی به رژیم است.
معایب و چالش های رژیم اپتاویا
مهم ترین ایراد رژیم اپتاویا، کالری بسیار پایین آن است. رژیم های زیر ۱۰۰۰ کالری در روز باید تحت نظر پزشک و برای مدت محدود استفاده شوند. در غیر این صورت، خطر کاهش متابولیسم، از دست دادن عضلات، خستگی، سرگیجه و کمبود مواد مغذی وجود دارد.

دومین ایراد، وابستگی به محصولات تجاری است. فرد باید بخش زیادی از غذاهای خود را از شرکت خریداری کند. این موضوع هم هزینه بر است و هم باعث می شود فرد مهارت لازم برای انتخاب غذاهای سالم در محیط واقعی را به اندازه کافی تمرین نکند. پس از قطع محصولات، احتمال بازگشت وزن وجود دارد.
سومین ایراد، محدودیت اجتماعی و روانی است. شرکت در مهمانی ها، سفرها و رستوران ها با این رژیم دشوار می شود. برخی افراد نیز از طعم و بافت محصولات آماده رضایت ندارند.
آیا رژیم اپتاویا واقعاً مؤثر است؟
تحقیقات نشان می دهند که رژیم های جایگزین وعده غذایی، از جمله مدی فست و اپتاویا، می توانند در کوتاه مدت به کاهش وزن قابل توجه منجر شوند. برخی مطالعات کاهش وزن ۵ تا ۱۰ درصد وزن بدن را در چند ماه نشان داده اند. با این حال، بیشتر این مطالعات کوتاه مدت هستند و اطلاعات کافی درباره حفظ وزن در بلندمدت وجود ندارد.











