پیشتازی ایران در پیوند سلول‌های بنیادی چشم

رئیس بخش قرنیه بیمارستان فارابی از ثبت اختراع داربست ژلاتینی خبر داد و گفت: مشکل آمنیون، خطر عفونت‌های پریونی مانند هاری و کروتزفلد جاکوب است که با روش‌های عادی قابل‌ارزیابی نیست. ما برای رفع این مشکل، داربست ژلاتینی ساختیم که برای نخستین‌بار در دنیا برای بازسازی سطح چشم عرضه شد و مقاله آن در نیچر چاپ شد و استنادات زیادی گرفت.

وی درباره فاز حیوانی، افزود: این فاز را روی ۹ رت در حیوان‌خانه بیمارستان فارابی انجام دادیم. طراحی داربست حاصل همکاری بین‌المللی با یکی از دوستان متخصص بیومتریال بود. حدود دو سال روی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی آن کار کردیم تا هم استحکام کافی برای بخیه‌خوردن داشته باشد، هم‌سلول‌های اپی‌تلیوم روی آن رشد کنند، هم در برابر آنزیم‌ها و pH سطح چشم مقاوم بماند و هم خطر سرطان‌زایی نداشته باشد. دقت کار به حدی بود که داوران نیچر ایراد اساسی نگرفتند.

قاسمی درباره هزینه و فاز انسانی، گفت: هزینه فاز حیوانی در سال ۱۳۹۵ حدود یک‌صد میلیون تومان شد که دانشگاه علوم پزشکی تهران تقبل کرد و بخشی ارزی را دانشگاه همکار خارجی پرداخت. فاز انسانی از سال ۱۳۹۸ آغاز شد، به دلیل کرونا وقفه‌ای داشت و از ۱۴۰۰ به طور کامل ادامه یافت. تاکنون روی ۱۲ بیمار انجام شده و نتایج اولیه پایلوت بسیار موفقیت‌آمیز بوده است، هرچند به دلیل ارزشمندبودن بافت انسانی بااحتیاط بیشتری پیش می‌رویم.

وی از راه‌اندازی فلوشیپ بیماری‌های سطح چشم در سال گذشته خبر داد و خاطر نشان کرد: هدف، تربیت نیرو برای سراسر کشور است تا کارگری که در شهری دور دچار حادثه شد، مجبور نباشد فقط به فارابی مراجعه کند. جوانان باید خودباوری ایرانی داشته باشند؛ در چشم‌پزشکی با دنیا برابریم و حتی کارهایی می‌کنیم که در دنیا انجام نمی‌شود. این داربست اکنون پتنت بین‌المللی دارد و در دنیا فروخته می‌شود، اما تحریم‌ها انتقال پول را دشوار کرده است. فاز بعدی، ترکیب یک سمت داربست با نانو و مواد ضد اسکار است. آینده علم چشم‌پزشکی ایران روشن است.