دارو کالای استراتژیک در محاصره بحران‌های امنیت ملی

عدم مصرف داروهای مورد نیاز بیماران خاص و صعب العلاج، به معنای تهدید سلامت و زندگی آنها خواهد بود. بنابراین، نمی توان به این گروه از بیماران گفت که از مصرف دارو چشم پوشی کنند و یا اینکه در انتظار بمانند تا دارو برسد!

متاسفانه شرایط بازار دارویی کشور در چند ماه گذشته به شدت ملتهب شده و بیماران، از کمبود و گرانی دارو به شدت گله مند هستند؛ به طوری که کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، مجبور شد طرح تحقیق و تفحص از سازمان غذا و دارو را کلید بزند.

ارز دارو کجا می رود!

حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفت: دولت همواره ارز مورد نیاز را در اختیار سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت قرار می‌دهد، بنابراین باید مشخص شود چه اتفاقی می‌افتد که با وجود این اقدامات، مشکلات حوزه دارو و تجهیزات پزشکی همچنان وجود دارد.

وی با اشاره به وضعیت بازار دارو و چالش‌های موجود در تأمین داروهای مورد نیاز بیماران، افزود: امروز در حوزه دارو با مشکلات بسیار جدی مواجه هستیم و کمبود برخی داروها و افزایش قیمت دارو فشار سنگینی را بر مردم، به‌ ویژه بیماران، وارد کرده است.

شهریاری اظهار داشت: با توجه به محدودیت منابع مالی سازمان‌های بیمه سلامت و تأمین اجتماعی، متأسفانه میزان پرداخت از جیب مردم به شدت افزایش یافته و بسیاری از بیماران دیگر توان تأمین داروهای مورد نیاز خود را ندارند و این موضوع به‌ویژه برای بیماران مبتلا به سرطان و بیماران صعب‌العلاج که ناچار به مصرف مستمر داروهای تخصصی هستند، مشکلات فراوانی ایجاد کرده است.

پشت هر نسخه یک انسان ایستاده است

در همین ارتباط، هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، در گفتگویی، گفت: هر روز، در داروخانه‌های کشور، صحنه‌هایی تکرار می‌شود که هیچ آمار و گزارشی آنها را ثبت نمی‌کند. مادری که از این داروخانه به آن داروخانه می‌دود تا دارویی برای فرزندش پیدا کند. سالمندی که نسخه‌اش را محکم در دست گرفته و از خودش می‌پرسد اگر امروز داروی قلبم را پیدا نکنم، فردا چه می‌شود. بیمار مبتلا به سرطان که زندگی‌ او به یک قوطی دارو گره خورده و برایش هر ساعت تأخیر، چیزی بسیار فراتر از یک رقم در گزارش‌های مالی است.

وی افزود: پشت هر نسخه، یک انسان ایستاده؛ با امیدی که سعی می‌کند از دست ندهد، با اضطرابی که سعی می‌کند پنهان کند، و با این باور ساده که نظام سلامت، در سخت‌ترین لحظه‌ها او را تنها نمی‌گذارد. اما امروز دارو، بیش از هر زمان دیگری، گروگان تصمیم‌های اقتصادی شده است.

احمدی در توضیح شرایط حاکم بر بازار دارویی کشور، گفت: تأخیر در تخصیص ارز، بدهی‌های انباشته، گره‌های بیمه‌ای و کمبود نقدینگی، بی‌سروصدا زنجیره تأمین دارو را فرسوده کرده‌ و این بیمار است که تاوانش را می‌دهد.

صنعت از قیمت ها راضی نیست

مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو گفت: صنعت داروسازی در بخش خصوصی، از روند افزایش قیمت دارو رضایت ندارد، ولی ما با توجه به محدودیت هایی که در دولت داریم، مجبوریم قیمت‌ها را کنترل می کنیم.

وی افزود: فعالان صنعت داروسازی کشور معتقدند که هزینه‌های تولید با قیمت ها همخوانی ندارد و ما هم این موضوع را قبول داریم.

رئیس سازمان غذا و دارو گفت: صنعت دارو برای امسال ۱۴۵ درصد افزایش قیمت به کمیسیون قیمت گذاری درخواست داد اما برای حدود ۱۷۰۰ قلم دارو متوسط ۶۸ درصد مجوز افزایش قیمت در کمیسیون مصوب شده که گلایه فعالان صنعت دارو را به همراه داشته است.

وی افزود: صنایع دارویی ۲۳۰ همت مطالبه دارند که ۶۰ همت آن مربوط به بدهی دانشگاه‌های علوم‌پزشکی، ۳۰ همت مربوط به وزارت بهداشت و بقیه مربوط به بیمه ها است.

درخواست برای داروی خارجی

پیرصالحی ادامه داد: بخشی از آنچه به عنوان کمبود دارو مطرح می‌شود، ناشی از درخواست برای برندهای خاص خارجی است. در بسیاری از موارد، داروهای تولید داخل یا محصولات وارداتی با مواد اولیه معتبر در بازار موجود است، اما برخی بیماران یا تجویزکنندگان صرفاً خواهان نمونه‌های اروپایی یا آمریکایی هستند. در چنین شرایطی، نبود یک برند مشخص را نمی‌توان به معنای کمبود واقعی دارو دانست.

رئیس سازمان غذا و دارو، با اشاره به تجویز برخی داروهای خارج از فهرست رسمی کشور، افزود: قانون‌گذار تجویز داروهای خارج از فهرست را جز در موارد خاص مجاز ندانسته است، اما در برخی موارد داروهای بسیار جدید و گران‌قیمتی تجویز می‌شوند که حتی در کشورهای تولیدکننده نیز مطالعات مربوط به اثربخشی و ایمنی آنها هنوز به‌طور کامل نهایی نشده است. این موضوع نیز در شکل‌گیری برخی کمبودهای ظاهری در بازار دارویی مؤثر است.

هشدار نسبت به وضعیت تأمین دارو

سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با هشدار نسبت به وضعیت تأمین دارو در کشور، گفت: امروز با کمبود جدی و بحرانی دارو در کشور مواجه هستیم و از سوی دیگر، به دلیل مشکلات تأمین مواد اولیه وارداتی، شاهد افزایش قیمت دارو نیز هستیم اگر قرار است داروهای با کیفیت و با قیمت مناسب در اختیار مردم قرار گیرد، باید حمایت ویژه‌ای از مراکز تولیدکننده و فناور حوزه دارو صورت گیرد.

وی ادامه داد: کمیسیون بهداشت و درمان به دولت هشدار داد که باید یک نقشه راه مدون، مشخص و قابل اجرا برای جبران آثار تحریم‌ها و جنگ در حوزه سلامت تدوین شود؛ چراکه اگر برای بی‌اثر کردن تحریم‌ها و مدیریت آثار جنگ در حوزه سلامت برنامه اجرایی نداشته باشیم، در آینده با خسارت‌های جبران‌ناپذیری مواجه خواهیم شد.

دولت پول ندارد

به دلیل تغییراتی که در قیمت نهاده‌های تولید دارو رخ داده، تولیدکنندگان دارویی کشور با مشکلات ناشی از محدودیت‌های قیمت‌گذاری و همچنین مطالبات و بدهی‌های موجود میان بخش دارو و بیمه‌ها مواجه شده‌اند.

در همین راستا، سید علی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد گفت: مقرر شد برای تعیین تکلیف بدهی‌ها، بررسی نظام ارزی و رفع فشارهای مالی وارد بر شرکت‌های تولیدکننده دارو، کارگروهی متشکل از وزارت اقتصاد، وزارت بهداشت، بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه تشکیل شود تا تمام مطالبات تطبیق داده شده، حسابرسی ویژه انجام شود و منابع مورد نیاز نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۶ پیش‌بینی شود تا امکان تسویه بدهی‌ها و رفع مشکلات تولیدکنندگان دارو فراهم شود.

موقعیت «تنگه دارو» نباید از دست برود!

اهمیت دارو به عنوان یک کالای استراتژیک، می تواند تداعی گر تنگه هرمز برای ما باشد. زیرا، به همان اندازه که حفظ و حراست از این تنگه برای ما اهمیت دارد؛ تامین دارو هم می بایست مورد توجه مسئولان و متولیان امر قرار بگیرد. زیرا، بروز هر گونه چالش دارویی، می تواند با آسیب هایی فراتر از حوزه سلامت همراه باشد و حتی می تواند مرزهای امنیت را نیز تهدید کند. بنابراین، نباید اجازه بدهیم موقعیت تنگه دارو به خطر بیافتد.