رونمایی از سامانه مدیریت حساب‌های مازاد بانکی

رضا بیات‌ترک، مدیر فناوری اطلاعات بانک مرکزی، در آیین رونمایی از این سامانه اظهار کرد: سامانه حسام حاصل مجموعه اقداماتی است که در سال‌های گذشته در حوزه فناوری اطلاعات بانک مرکزی انجام شده و پایه آن بر اطلاعات سامانه سیاح، به عنوان بانک اطلاعاتی حساب‌های افتتاح‌شده در شبکه بانکی، قرار دارد.

وی افزود: در سامانه حسام، افراد علاوه بر مشاهده حساب‌های خود می‌توانند حساب‌هایی را که دیگر به آن‌ها نیاز ندارند، مدیریت و تعیین‌تکلیف کنند. پیش از این نیز امکان مشاهده حساب‌های یک فرد در بستر پنجره واحد خدمات دولت برای کاربران فراهم شده بود.

مدیر فناوری اطلاعات بانک مرکزی با اشاره به استفاده از زیرساخت احراز هویت پنجره خدمات دولت گفت: برای استفاده از سامانه حسام، احراز هویت سطح سه در پنجره خدمات دولت مورد نیاز است و ورود به سامانه نیز با احراز هویت دومرحله‌ای انجام می‌شود.

بیات‌ترک ادامه داد: در طراحی و اجرای این پروژه، اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی به عنوان بخش کسب‌وکار و حوزه فناوری اطلاعات به عنوان ناظر پروژه فعالیت داشته‌اند و شرکت خدمات انفورماتیک نیز اجرای فنی، پیاده‌سازی و نگهداری سامانه را بر عهده داشته است.

امکان تعیین‌تکلیف ۶۵۰ میلیون حساب بانکی

حمیدرضا آذرگون، مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی، نیز در این مراسم گفت: در سال‌های گذشته به دلایل مختلف تعداد زیادی حساب در شبکه بانکی ایجاد شده که نگهداری آن‌ها برای نظام بانکی و صاحبان حساب‌ها مسائل و مشکلاتی ایجاد کرده است.

وی افزود: در حال حاضر حدود ۶۵۰ میلیون حساب برای اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال در شبکه بانکی وجود دارد که با توجه به جمعیت حدود ۶۵ میلیون نفری این گروه، به طور میانگین برای هر فرد نزدیک به ۱۰ حساب وجود دارد.

آذرگون با بیان اینکه حساب‌های قرض‌الحسنه جاری، قرض‌الحسنه پس‌انداز و کوتاه‌مدت عادی در این فرآیند مورد توجه قرار گرفته‌اند، گفت: پیش از این تعیین‌تکلیف حساب‌های مازاد مستلزم مراجعه افراد به شعب بانک‌ها بود، اما با راه‌اندازی سامانه حسام، افراد می‌توانند از طریق خدمات دولت من و با استفاده از تلفن همراه یا رایانه شخصی، حساب‌های خود را مشاهده و تعیین‌تکلیف کنند.

وی ادامه داد: ممکن است فردی حسابی را مشاهده کند که آن را متعلق به خود نمی‌داند یا حسابی داشته باشد که به دلیل قدیمی بودن در فهرست حساب‌های فعلی او قرار نگرفته باشد؛ این موارد نیز در سامانه قابل بررسی و تعیین‌تکلیف است.

محدودیت افتتاح حساب یازدهم

مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی با اشاره به فرآیند افتتاح حساب جدید اظهار کرد: اگر فردی برای افتتاح حساب جدید به شعبه مراجعه کند و بیش از ۱۰ حساب فعال داشته باشد، بانک ابتدا او را برای تعیین‌تکلیف حساب‌های خود به سامانه حسام هدایت می‌کند.

آذرگون گفت: داشتن بیش از ۱۰ حساب به صورت مطلق ممنوع نشده است، اما برای افتتاح حساب یازدهم و حساب‌های بیشتر، فرد باید حساب‌های خود را در سامانه تعیین‌تکلیف کرده و در صورت نیاز به حساب‌های بیشتر، دلیل خود را ارائه کند.

وی افزود: در صورتی که دلایل ارائه‌شده برای داشتن حساب‌های بیشتر قانع‌کننده باشد، واحد مربوطه در بانک می‌تواند امکان افتتاح حساب یازدهم و حساب‌های بعدی را فراهم کند. همچنین حساب‌هایی که دارای تعهد، از جمله حساب مرتبط با تسهیلات، اقساط یا تعهدات بانکی هستند، از فرآیند بستن حساب‌های مازاد مستثنی می‌شوند.

جزئیات فرآیند مدیریت حساب‌ها در سامانه حسام

علی یزدان‌پرست، کارشناس اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی، نیز در این مراسم به تشریح نحوه فعالیت سامانه حسام پرداخت و گفت: ورود به این سامانه نیازمند احراز هویت سطح سه است، زیرا اقداماتی که در آن انجام می‌شود، از جمله مدیریت حساب‌ها و انتقال مانده حساب‌های بسته‌شده، اهمیت بالایی دارد.

وی افزود: پس از احراز هویت، کاربر ابتدا می‌تواند فهرست حساب‌های خود را مشاهده کند؛ این حساب‌ها شامل حساب‌های فعال و بسته و همچنین حساب‌های انفرادی، مشترک، تجاری و غیرتجاری است.

یزدان‌پرست ادامه داد: کاربر می‌تواند جزئیات هر حساب از جمله تاریخ افتتاح، نام بانک و شعبه افتتاح‌کننده را مشاهده کند و پس از بررسی حساب‌ها وارد فرآیند اصلی تعیین‌تکلیف شود.

وی گفت: در مرحله نخست، کاربر باید حساب‌هایی را که متعلق به خود نمی‌داند مشخص کند. در مرحله بعد نیز حساب‌هایی که دارای تعهد یا مانع هستند، مانند حساب‌های مرتبط با دسته‌چک یا تسهیلات، مشخص می‌شوند.

این مقام بانک مرکزی افزود: پس از تعیین حساب‌های دارای تعهد، فرد می‌تواند حساب‌های دیگری را که به آن‌ها نیاز دارد، از جمله حساب مرتبط با دریافت حقوق یا سود سهام، مشخص کند و سایر حساب‌های مازاد را برای بسته‌شدن انتخاب کند.

وی اظهار کرد: در ادامه، متقاضی باید یکی از حساب‌های خود را به عنوان «حساب پایه» انتخاب کند تا مانده وجوه حساب‌هایی که بسته می‌شوند، به صورت سیستمی به این حساب منتقل شود.

یزدان‌پرست گفت: در صورتی که حسابی خارج از فهرست نمایش‌داده‌شده وجود داشته باشد، امکان افزودن آن به سامانه از طریق ثبت شماره شبا و انجام کنترل‌های لازم نیز پیش‌بینی شده است.

وی ادامه داد: در مرحله نهایی، تمام درخواست‌های ثبت‌شده به صورت یکجا به کاربر نمایش داده می‌شود تا پس از بررسی و تأیید نهایی، درخواست در سامانه ثبت شود.

کارشناس اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی تأکید کرد: پس از ثبت درخواست، متقاضی تا ۴۸ ساعت فرصت دارد درخواست خود را ویرایش کند و ثبت درخواست به معنای بسته‌شدن قطعی حساب‌ها نیست؛ بلکه بانک‌های عامل باید درخواست‌ها را بررسی و نتیجه را اعلام کنند.

وی افزود: برای بانک‌ها نیز داشبورد نظارتی طراحی شده است تا فرآیند بررسی درخواست‌ها، اقدامات کنترلی و نظارتی و مدیریت حساب‌ها از این طریق انجام شود.