چهار سناریوی احتمالی برای تشکیل کابینه رژیم صهیونیستی

در ۲۷ اکتبر آینده، ۷.۳ میلیون رأی‌دهنده ساکن سرزمین‌های اشغالی ، از جمله ۱.۲ میلیون عرب فلسطینی (۱۶-۱۷٪)، برای انتخاب ۱۲۰ عضو کنست آینده پای صندوق می‌روند. از میان ۳۸ فهرستی که ثبت‌نام شده اند، نظرسنجی‌ها موفقیت ۱۲ فهرست را برای عبور از حد نصاب (۳.۲۵٪ که معادل چهار کرسی است) محتمل می‌دانند.

به استثنای نظرسنجی‌هایی که توسط مراکز، شبکه‌ها و روزنامه‌های وفادار به حزب لیکود و منتسب به نتانیاهو انجام می‌شود، سایر نظرسنجی‌ها بر این نکته توافق دارند که هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی رقیب نمی‌توانند حداکثر نسبی «۶۱ کرسی» دست یابند، مگر اینکه اتفاق غیرمنتظره‌ای رخ دهد.

بر اساس نظرسنجی ها، ائتلاف حاکم کنونی یا اردوگاه راستِ افراطی‌تر به رهبری نتانیاهو و با مشارکت بن‌گویر، اسموتریچ و دیگر احزاب مذهبی، بین ۵۰ تا ۵۴ کرسی کسب می‌کنند که این رقم ممکن است به ۵۸ یا ۶۰ کرسی هم برسد.

در اردوگاه مقابل، یعنی راست‌گرایان میانه‌رو مخالف، وضعیت به همین شکل است. بیشتر نظرسنجی‌ها دستیابی به ۵۲ تا ۵۶ کرسی را برای این جریان محتمل می دانند که نسبت آراء احزاب به تفکیک ارقام زیر را نشان می دهد. (یش عتید ۲۱-۲۴ کرسی، ائتلاف آبی و سفید ۱۰-۱۳ کرسی، دموکرات‌ها ۹-۱۰ کرسی، اسرائیل خانه ما ۸-۹ کرسی). با احتساب کرسی‌های «فهرست متحد» یا فرض پیوستن یکی از بلوک‌های کوچک، این اردوگاه می تواند به نقطه سرنوشت ساز ۶۱ کرسی نزدیک شود.

سناریوهای پس از انتخابات

با توجه به توازن موجود میان دو اردوگاه که در نظرسنجی‌های عمومی مشاهده می‌شود، تعیین هویت دولت آینده و نخست‌وزیر آن دشوار خواهد بود. به این ترتیب چهار مورد از محتمل‌ترین سناریوهای انتخاباتی رژیم صهیونیستی به شرح زیر است:

اول: بازگشت نتانیاهو و ائتلافش به قدرت (درصد احتمال: متوسط به بالا)

نتانیاهو نبرد برای بقای خود را، که در واقع نبردی شخصی است، با بیشترین حد جدیت پیش خواهد برد. راست‌گرایان افراطی‌ و فاشیست نیز این مبارزه را نه صرفاً به عنوان یک «نبرد سرنوشت‌ساز» با فلسطینی‌ها، همسایگان عرب و ایران، بلکه به عنوان «فرصتی نادر» برای بازسازی «دولت یهودی» مطابق با الگو و سبک خود می‌دانند.

نتانیاهو حداکثر توان خود را در این جنگ برای ایجاد شکاف در میان اپوزیسیون و وسوسه کردن افراد مردد آنها، با وعده پست‌های وزارتی به کار خواهد برد. او مانند گذشته به دنبال نقاط ضعف و حلقه‌های آسیب‌پذیر رقبایش خواهد بود تا آن‌ها را در هم بشکند. او با استفاده از برگ «اتحاد با چپ و دموکرات‌ها» و اتکا به آرای اعراب برای تشکیل ائتلاف، علیه گادی آیزنکوت بازی خواهد کرد و همچنین با استفاده از برگ «لیبرالیسمِ» که می‌تواند پروژه «قومیت‌گرایی و یهودی‌سازی دولت» را تهدید کند، علیه نفتالی بنت وارد بازی خواهد شد.

نتانیاهو ید طولایی در تفرقه انداختن میان مخالفان خود دارد؛ او این کار را در سال ۲۰۱۱ با ایهود باراک و تعدادی از نمایندگان حزب کارگر، در سال ۲۰۲۰ با بنی گانتس در رأس ائتلاف «آبی و سفید»، و در سال ۲۰۲۲ با حزب «یمی‌نا» به رهبری نفتالی بنت انجام داد و با کشاندن دو نماینده کنست (عیدیت سیلمن و عمیخای شیکلی) به صفوف خود، ائتلاف ۶۱ عضوی بنت را سرنگون کرد. این دو بعدها در جایگاه‌های تضمین‌ شده در فهرست لیکود نامزد شدند و در کابینه نتانیاهو به پست وزارت رسیدند.

از سوی دیگر، گادی آیزنکوت از کاهش محبوبیت نتانیاهو در افکار عمومی اسرائیل و همچنین از فضای منطقه‌ای و بین‌المللی که به دنبال پایین کشیدن نتانیاهو است، بهره خواهد برد. این تمایل در مواضع اروپا و آمریکا و همچنین در پیامدهای آشکار شدن هشدارهای منطقه‌ای که پیش از ۷ اکتبر ارائه شد، اما جدی گرفته نشد، دیده می‌شود.

دوم: ائتلاف به ریاست گادی آیزنکوت و اپوزیسیون (درصد احتمال: برابر با سناریوی اول)

گادی آیزنکوت ممکن است فرصت تشکیل کابینه را پیدا کند، اما در این مرحله با دشواری‌های بسیار روبه‌رو خواهد شد. از جمله اینکه دو رکن اصلی ائتلاف اپوزیسیون (بنت و لیبرمان) از تکیه بر آرای اعراب (چه در داخل ائتلاف و چه در خارج از آن) خودداری می‌کنند. او همچنین با مخالفت رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» در برابر مشارکت احزاب مذهبی (مانند شاس) در ائتلاف روبرو خواهد شد؛ احزابی که پیش از این با حزب کارگر و لیکود ائتلاف کرده بودند تا سهمشان از بودجه حفظ شود.

گادی آیزنکوت از کاهش محبوبیت نتانیاهو در افکار عمومی و از فضای بین‌المللی که تمایل به پایان دوران نتانیاهو دارد، بهره خواهد برد. او بر شعاری که امروز اپوزیسیون را متحد کرده است، یعنی «هر چیزی جز نتانیاهو»، تکیه خواهد کرد.

سوم: سناریوی اسحاق هرتسوگ (احتمال وقوع: ضعیف تا متوسط)

این سناریو را «سناریوی اسحاق هرتسوگ» می‌نامیم. رئیس رژیم صهیونیستی آمادگی به‌کارگیری تمامی ابزارهای قانونی، حقوقی و معنوی خود جهت برون‌رفت از بن‌بست تشکیل کابینه در سرزمین‌های اشغالی را نشان داده است. وی همچنین به شدت از کابینه راست‌گرای افراطی‌ نتانیاهو متنفر و معتقد است که سیاست‌ها و اقدامات این کابینه بیشترین آسیب را به وجهه و جایگاه رژیم صهیونیستی وارد کرده و آن را در عرصه بین الملل دچار انزوا کرده است.

هرتسوگ، مأموریت تشکیل کابینه را پس از اعلام رسمی نتایج که نهایتا تا ۸ روز باید انجام شود، پس از رایزنی با فراکسیون‌های پارلمانی طی نهایتا ۱۴ روز به شخصیتی خواهد سپرد که قادر به تشکیل گسترده‌ترین ائتلاف باشد و لزوما نیاز نیست ائتلاف پیروز را به این سمت انتخاب کند.

بنا بر گفته منابع اسرائیلی، او کارت «تمدید نکردن مهلت‌های داده شده به مأمور تشکیل کابینه» را رو کرده است. همچنین او آمادگی خود را برای علنی کردن رایزنی‌ها اعلام کرده تا عاملِ ایجاد وقفه در تشکیل کابینه را در برابر افکار عمومی قرار دهد.

با این وجود بارزترین مانعی که هرتسوگ با آن روبرو خواهد شد، مخالفت نتانیاهو با «دوم بودن» است. به این معنا که اجازه دهد گادی آیزنکوت در دوره اول نخست‌وزیر باشد. همچنین مخالفت آیزنکوت با هرگونه شراکت با نتانیاهو در یک کابینه واحد از دیگر موانع است که این مخالفت شامل سایر رهبران احزاب اپوزیسیون نیز می‌شود.

چهارم: دور باطل انتخابات زودهنگام در سرزمین های اشغالی

اگر روند مأموریت تشکیل کابینه طبق جدول‌های زمانی قانونی در قانون اساسی رژیم صهیونیستی پیش نرود، ممکن است دوره‌ای پنج‌ماهه برای تشکیل کابینه جدید سپری شود. در این دوره کنست مجبور به انحلال خود می شود و ظرف سه ماه به انتخابات زودهنگام تن می دهد؛ در این مدت، کابینه حاکم همچنان به عنوان «کابینه انتقالی» به کار خود ادامه می‌دهد و از اختیارات و قدرت کافی برای تداوم کارهای روتین برخوردار است.

اسرائیل تجربه انتخابات زودهنگام را به‌ویژه بین آوریل ۲۰۱۹ تا مارس ۲۰۲۱ چشیده است؛ جایی که شاهد چهار انتخابات تنها در عرض دو سال بود، تا اینکه دولت بنت و لاپید تشکیل شد که البته عمر چندانی نداشت.

چنین سناریویی ممکن است «خط دفاع سوم» نتانیاهو باشد، البته این در صورتی است که وی در تشکیل کابینه راست‌گرا از ائتلاف فعلی‌اش شکست بخورد، یا نتواند گادی آیزنکوت را برای کابینه چرخشی متقاعد کند (به‌ طوری که خودش ابتدا نخست‌وزیر باشد). این سناریو او را حتی اگر به عنوان «دولت انتقالی» باشد، در رأس قدرت نگه می‌دارد و او را از دادگاه‌ها و تحقیقاتی که در انتظارش است مصون می‌دارد، یا دست‌کم به او این قدرت را می‌دهد که ریتم آن‌ها را کنترل کند.